बुद्धत्वको यात्रा: बोधिसत्त्वका १० भूमि र पारमिताहरूको रहस्य

बुद्धत्वको यात्रा: बोधिसत्त्वका १० भूमिहरूको रहस्य के तपाईँले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, एक सामान्य मानिस कसरी ‘बुद्ध’ बन्छ? बौद्ध दर्शनमा यो कुनै चमत्कार होइन, बरु एक व्यवस्थित र चरणबद्ध आध्यात्मिक विकासक्रम हो। आउनुहोस्, महायान बौद्ध धर्मको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण नक्सा ‘दश बोधिसत्त्व भूमि’ को यात्रामा निस्कौँ। महायान बौद्ध परम्परामा ‘दशभूमिक सूत्र’ को स्थान अत्यन्त उच्च छ। आचार्य असंग र धर्मरक्ष जस्ता विद्वानहरूले हजारौँ वर्ष पहिले व्याख्या गरेको यो मार्ग, आज पनि उत्तिकै प्रासंगिक छ। यो केवल सिद्धान्त होइन, यो मनलाई रूपान्तरण गर्ने वैज्ञानिक विधि हो। साधारण मानिस देखि ‘आर्य’ सम्मको फड्को बुद्धत्वको…

Read More

बौद्ध मार्गमा ‘यान’ र यसका विविध शाखाहरू

बौद्ध मार्गमा ‘यान’ र यसका विविध शाखाहरू बौद्ध धर्म र दर्शनको गहिरो अध्ययन गर्दा हामीले बारम्बार सुन्ने एउटा महत्त्वपूर्ण शब्द हो– ‘यान’। सामान्य अर्थमा यान भन्नाले एउटा वाहन वा सवारी साधनलाई बुझिन्छ। जसरी एउटा डुङ्गाले मानिसलाई नदीको एक किनारबाट अर्को किनारसम्म पुर्‍याउँछ, त्यसरी नै बौद्ध धर्ममा ‘यान’ ले मानिसलाई संसार रूपी दुःख र अज्ञानताको सागरबाट तारेर निर्वाणको सुरक्षित किनारसम्म पुर्‍याउने काम गर्छ। भगवान बुद्धले मानिसहरूको मानसिक क्षमता, बुझ्ने शक्ति र उनीहरूको रुचि अनुसार फरक–फरक उपदेश दिनुभएको थियो। बुद्धको यही ‘उपाय-कौशल’ (सिपालु विधि) लाई नै विभिन्न यानका रूपमा वर्गीकरण गरिएको हो।…

Read More

मनको यात्रा: शमथ ध्यानका ९ चरण र प्राचीन रहस्य

मनको यात्रा: शमथ ध्यानका ९ चरण र प्राचीन थाङ्काको पूर्ण व्याख्या मनको यात्रा: शमथ ध्यानका ९ चरण र प्राचीन रहस्य अशान्त मनबाट पूर्ण समाधिसम्मको यात्रा देखाउने बौद्ध ‘शमथ’ मार्गचित्रको विस्तृत व्याख्या हाम्रो मन आकाशजस्तै विशाल छ, तर बादलजस्तै विचारहरूले यसलाई सधैं ढाकिरहेको हुन्छ। के तपाईंले कहिल्यै महसुस गर्नुभएको छ—ध्यान गर्न बस्दा मन झन् धेरै भागदौड गर्छ? यो केवल तपाईंको समस्या होइन। यो मानव मनको स्वभाव हो। शताब्दीयौं अघि, बौद्ध विद्वानहरूले मनको यो अस्थिरतालाई बुझेर त्यसलाई वशमा ल्याउने वैज्ञानिक विधि विकास गरे, जसलाई ‘शमथ’ (शान्त वा स्थिर हुनु) भनिन्छ। माथि देखाइएको…

Read More

गुम्बाविरुद्ध जथाभावी अभिव्यक्ति दिनेहरुलाई कारबाही गर्न नेपाल बौद्ध महासंघको माग, गृहमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र

नेपाल बौद्ध महासंघले शुक्रवार गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालसमक्ष ध्यानार्षणसहित ज्ञापनपत्र बुझाउँदै गुम्बा तथा विहारहरुमाथि हाल फैलाइएका अधारहिन आरोपहरुको सत्यता पुष्टि गर्न गृहमन्त्रालयलाई चुनौति दिएको छ । महासंघका अध्यक्ष नुर्बु थुन्डुप शेर्पा (गेसे थुप्तेन जिन्पा), निवर्तमान अध्यक्ष आचार्य नुर्बु शेर्पा लगायतको टोलीले धार्मिक सद्भाव बिथोल्ने किशिमका दुष्प्रचार रोक्न र यस्ता गतिविधिहरुमा संलग्नप्रति कानूनी कारबाही गर्न समेत गृहमन्त्री अर्याललाई ध्यानाकर्षण गराएको छ । भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनपछि बौद्ध समुदायप्रति लक्षित गर्दैै केही व्यक्तिहरुले अभिव्यक्ति दिइरहेका छन् । गुम्बाभित्र हातहतियार लगायत राखिने गरेको राप्रपा नेता ज्ञानेन्द्र शाही, युवराज संग्रौला, भरत दाहाल…

Read More

ल्हाबब् दुईछेन: बुद्धको पुनरागमन र १० करोड गुणा पुण्य कमाउने दिन

ल्हाबब् दुईछेन: तुषित लोकबाट बुद्धको पुनरागमन र करोडौं गुणा पुण्यको रहस्य ल्हाबब् दुईछेन: तुषित देवलोकबाट बुद्धको पुनरागमन र करोडौं गुणा पुण्यको रहस्य के तपाईंलाई थाहा छ, बौद्ध धर्ममा यस्ता केही विशेष दिनहरू छन् जसमा गरिएको सानोभन्दा सानो पुण्य कर्मको फल पनि करोडौं गुणा बढेर आउँछ? यस्तै एक महान र पवित्र दिन हो ल्हाबाद दुछेन (ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་)। यो दिन बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ, किनकि यही दिन भगवान् बुद्ध देवताहरूको लोकबाट पृथ्वीमा धर्मको प्रकाश छर्न फिर्ता आउनुभएको थियो। ल्हाबाद दुछेन तिब्बती भाषाको शब्द हो, जसको अर्थ हुन्छ, “देवलोकबाट अवतरण भएको महान्…

Read More

बौद्ध धर्मविरुद्ध भ्रम फैलाउनेबिरुद्ध नेपाल बौद्ध महासंघको साइबर ब्यूरोमा उजुरी

काठमाडौँ, कार्तिक २४, नेपाल बौद्ध महासंघले सामाजिक सञ्जालमा बौद्ध धर्म, गोन्पा (गुम्बा) तथा विहारहरू विरुद्ध भ्रमपूर्ण र धार्मिक द्वेष फैलाउने काम भइरहेको भन्दै नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोमा सोमवार औपचारिक उजुरी दर्ता गरेको छ । महासंघका अध्यक्ष नुर्बु थुन्डु शेर्पा (गेशे थुप्तेन जिन्पा), उपाध्यक्ष लोपोन ग्युर्मे सोनाम तामाङ (कर्मा दुइसुम) र कार्यालय प्रमुख आचार्य सार्की शेर्पाको उपस्थितिमा सोमवार उजुरी दर्ता गरिएको महासंघले जनाएको छ । उजुरीमा उल्लेख भएअनुसार, गत भदौ २३ र २४ गते भएका जेन–जेड समूहको आन्दोलनसँग सम्बन्धित केही घटनालाई जोड्दै अराजक तत्वहरूले बौद्ध गोन्पा र विहारहरूलाई निशाना बनाई तथ्यहीन,…

Read More

तनाव व्यवस्थापन: मानसिक शान्तिको रहस्य खोल्ने अनलाइन कोर्स | Venerable Chogyal Rinpoche

तनावबाट स्थायी शान्तितर्फ: छोग्याल रिन्पोछेको यो अनलाइन कोर्सले तपाईंको जीवन बदल्न सक्छ के तनावको भारीले तपाईंलाई थिचिराखेको छ? स्थायी मानसिक शान्तिको रहस्य खोल्ने समय आएको छ! हाम्रो दौडधुपले भरिएको जीवनमा, तनाव एक नचाहँदा नचाहँदैको साथी बनेको छ। कामको बोझ, भविष्यको अनिश्चितता, र सम्बन्धका उतारचढावले हामीलाई भित्रभित्रै खोक्रो र निराश बनाइरहेको हुन्छ। हामीलाई लाग्छ, “जीवन यस्तै हो,” र यसलाई सहेर बस्नुको विकल्प छैन। तर, एकछिन सोच्नुहोस् त… के होला यदि तनावसँग लड्ने होइन, तर त्यसलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिने कुनै गोप्य कला भए? हामी तपाईंलाई एउटा यस्तो रूपान्तरणकारी यात्रामा आमन्त्रण गर्दछौं, जहाँ…

Read More

पश्चातापको अग्निदेखि ज्ञानको शिखरसम्म: बुद्धि तामाङले मञ्चमा उतार्दैछन् ‘मिलारेपा’

पश्चातापको अग्निदेखि ज्ञानको शिखरसम्म: बुद्धि तामाङले मञ्चमा उतार्दैछन् ‘मिलारेपा’ काठमाडौंको बौद्धिक र कलात्मक रङ्गमञ्चमा एक यस्तो कथा जीवन्त हुँदैछ, जसले मानवीय भावनाको हरेक तहलाई छुन्छ— बदला, पश्चाताप, समर्पण र अन्ततः ज्ञानोदय। मण्डला थिएटर नेपालले आफ्नो नवीनतम प्रस्तुति, ‘नाटक मिलारेपा’ मार्फत तिब्बती बौद्ध परम्पराका महान् योगीको असाधारण जीवनगाथालाई मञ्चमा ल्याउँदैछ। यो प्रस्तुतिलाई अझ विशेष बनाउँदैछन् नेपाली चलचित्र र रङ्गमञ्चका प्रिय कलाकार बुद्धि तामाङ, जसले उमेश तामाङसँगको सह-निर्देशनमा यस गहन कथालाई आफ्नो निर्देशकीय आँखाबाट प्रस्तुत गर्दैछन्। को हुन् महायोगी मिलारेपा? मिलारेपाको कथा कुनै साधारण कथा होइन। यो बदलाको भावनाले जलेको एक सामान्य…

Read More

गुमनाम मृत्युलाई सम्मानको बिदाइ: दार्जीलिङ बोधिसत्व फाउन्डेसनको करुणाको यात्रा

जब चिनारी हुँदैन, के सम्मान पनि हुँदैन? जब कोही यो संसारबाट बिदा हुन्छ, उसको अन्तिम संस्कारलाई एक पवित्र कर्तव्य मानिन्छ। तर त्यो व्यक्तिको बारेमा के हुन्छ, जसको न कोही आफ्नो छ, न कुनै पहिचान? जसको मृत्यु सडकको चिसो पेटीमा, अस्पतालको बेवारिसे बेडमा वा नदीको अँध्यारो गहिराइमा गुमनाम हुन्छ? यस्तै आत्माहरू, जसलाई समाजले बिर्सन्छ र प्रणालीले बोझ ठान्छ, उनीहरूको अन्तिम यात्रामा सम्मानको सहारा बनेको छ दार्जीलिङ बोधिसत्व फाउन्डेसन। एक सोच जसले क्रान्ति ल्यायो बौद्ध दर्शनको करुणा र मैत्रीको भावनाबाट प्रेरित डा. कर्मा ल्हामोले यी बेवारिसे शवहरूको दुर्दशा देखेर चुप बस्न सकिनन्।…

Read More