Tag: buddha jayanti

हरित तारा साधना: छोग्याल रिन्पोछेको शक्तिशाली सूत्र

rinpoche

छोग्याल रिन्पोछेको डोल्मा ध्यान: तारा देवीको शक्तिशाली सूत्र जसले भित्री शान्ति र शक्ति जगाउँछ! तारा देवी (डोल्मा) को ध्यान साधना एउटा अत्यन्त शक्तिशाली आध्यात्मिक अभ्यास हो, जसले साधकको भित्री शान्ति र प्रज्ञा (ज्ञान) लाई जागृत गराउँछ। श्रद्धेय छोग्याल रिन्पोछेद्वारा सिकाइएको यो गहन विधिले हामीलाई वर्तमान क्षणमा परमार्थ सत्य र बुद्धत्वको बोध गराउन मद्दत गर्दछ। यस आलेखमा हामी तन्त्रयान परम्परामा आधारित यस शक्तिशाली ध्यान विधिको चरणबद्ध प्रक्रिया र यसका गुह्य अर्थहरूका बारेमा चर्चा गर्नेछौं, जसले तपाईँको जीवनमा आमूल परिवर्तन ल्याउन सक्छ! १. चित्त-बोध र देवता योगको आरम्भ: तपाईँ स्वयं तारा देवी…

Read More

बौद्ध धर्मका पवित्र चाडपर्वहरू: वैशाख, लोसार, ओबोन र अन्य उत्सवहरू

rinpoche

बौद्ध धर्मका पवित्र चाडपर्वहरू: वैशाख, लोसार, ओबोन र अन्य उत्सवहरू हाम्रो जीवनलाई रंगाउने र संस्कृतिलाई जीवन्त बनाउने माध्यम नै हाम्रा चाडपर्वहरू हुन्। शान्ति र करुणाको मुहान मानिने बौद्ध धर्म पनि यस्ता जीवन्त उत्सवहरूले भरिपूर्ण छ। यी पर्वहरूले अनुयायीहरूलाई आध्यात्मिक मार्गमा हिँड्न प्रेरणा दिन्छन् र एकअर्कासँग जोडिने अवसर प्रदान गर्दछन्। यी चाडपर्वहरू केवल बाहिरी उत्सव मात्र नभई गहिरो अर्थ बोकेका हुन्छन्, जसले बुद्धको शिक्षालाई स्मरण गराउँदै जीवनको क्षणभंगुरता र करुणाको महत्व बुझाउँछन्। आउनुहोस्, बौद्ध धर्मका केही प्रमुख चाडपर्वहरू र तिनका आध्यात्मिक महत्वबारे विस्तृत रूपमा चर्चा गरौं। वैशाख पूर्णिमा: बुद्धत्वको त्रिसंयोग वैशाख…

Read More

वज्रयान बौद्ध ब्रह्माण्डशास्त्र: गहिरो दार्शनिक आधारहरूको अन्वेषण

rinpoche

वज्रयान बौद्ध ब्रह्माण्डशास्त्र: गहिरो दार्शनिक आधारहरूको अन्वेषण हामी जीवनको विशालतामा कहिलेकाहीँ अल्मलिन्छौं। यो ब्रह्माण्ड कसरी बन्यो? हामी को हौं? यी प्रश्नहरूले युगौंदेखि मानव चेतनालाई डोहोर्याएको छ। बौद्ध धर्म, विशेष गरी यसको वज्रयान परम्परा, यी गहिरा प्रश्नहरूको अनौठो र शक्तिशाली उत्तरहरू प्रदान गर्दछ। यस लेखमा, हामी वज्रयान बौद्ध ब्रह्माण्डशास्त्रको आधारभूत दार्शनिक सिद्धान्तहरूमाथि प्रकाश पार्नेछौं, जसले हामीलाई वास्तविकताको प्रकृति र हाम्रो स्थानको बारेमा नयाँ दृष्टिकोण प्रदान गर्दछ। शुन्यता: “केही नहुनु” होइन, “अन्तरसम्बन्ध” हो वज्रयान बौद्ध धर्मको ब्रह्माण्डशास्त्रको मुटुमा शुन्यताको अवधारणा छ। यो सामान्य बुझाइको ‘शून्य’ वा नास्तिकता होइन। यसको अर्थ ‘निःस्वभावता’ वा…

Read More

नरोपाका छ योग: बुद्धत्व प्राप्तिको गुप्त तान्त्रिक मार्ग

rinpoche

नरोपाका छ योग: बुद्धत्व प्राप्तिको गुप्त तान्त्रिक मार्ग लौकिक अनुभवलाई महामुद्राको ज्ञानमा रूपान्तरण गर्ने प्राचीन विज्ञान सारांश: “नरोपाका छ योग” (तिब्बती: नारो छोड्रुक) तिब्बती बौद्ध धर्मको ‘काग्यु’ परम्पराको मुटु मानिने अत्यन्त गोपनीय अभ्यासहरूको सङ्ग्रह हो। यसले हाम्रो शरीरको सूक्ष्म प्राण शक्तिलाई प्रयोग गरेर निद्रा, सपना र मृत्यु जस्ता साधारण अवस्थाहरूलाई पूर्ण जागरण (बुद्धत्व) मा रूपान्तरण गर्ने विधि सिकाउँछ। बज्रयान बौद्ध धर्मको विशाल सागरमा, नरोपाका छ योग एक अनमोल रत्न हो। एघारौँ शताब्दीका महान् भारतीय महासिद्ध नरोपा द्वारा सङ्कलित र उनका शिष्य मार्पा लोचवालाई हस्तान्तरण गरिएको यी विधिहरू ‘अनुत्तरयोग तन्त्र’ को…

Read More

वज्रयानको अमृत: बौद्ध धर्ममा गणचक्र पूजाको गहन अर्थ र महत्व

rinpoche

वज्रयानको अमृत: बौद्ध धर्ममा गणचक्र पूजाको गहन अर्थ र महत्व परिचय: पुण्य र ज्ञानको संगम बुद्धत्व प्राप्त गर्ने मार्गका सम्पूर्ण अभ्यासहरूको मूल सार ‘पुण्य’ र ‘ज्ञान’ गरी दुई प्रकारका सम्भारहरू जुटाउनु हो। यी सम्भारहरूले हाम्रा क्लेश र अज्ञानताका आवरणहरूलाई शुद्ध पार्ने काम गर्छन्। सम्भार सङ्कलन र शुद्धीकरणको प्रक्रिया एक अर्काका परिपूरक हुन्; जति हामी पुण्य र ज्ञानको सञ्चय गर्दै जान्छौं, हाम्रा आवरणहरू पनि त्यति नै क्षीण हुँदै जान्छन्। गुह्यमन्त्र वज्रयानमा यी सम्भारहरू द्रुत गतिमा सञ्चय गर्नका लागि अनगिन्ती उपाय-कौशल र शक्तिशाली विधिहरू छन्। यदि यी विधिहरूलाई सही तरिकाले अभ्यास गरियो…

Read More

‘खान्द्रो’ को वास्तविक अर्थ: के यो केवल महिलाहरूसँग सम्बन्धित छ?

rinpoche

‘खान्द्रो’ को वास्तविक अर्थ: के यो केवल महिलाहरूसँग सम्बन्धित छ? हामीमध्ये धेरैले गुरु रिम्पोछेको ‘सात-लाइन प्रार्थना’ श्रद्धापूर्वक जप गर्छौं। तर, के हामीले यस प्रार्थनामा आउने ‘खान्द्रो’ शब्दको गहिरो अर्थ बुझेका छौं? सामान्यतया, गुरु रिम्पोछेलाई ‘खान्द्रो’ अर्थात् देवीहरूको समूहले घेरिएको एक अलौकिक व्यक्तित्वको रूपमा मात्र कल्पना गरिन्छ। तर, प्रख्यात बौद्ध गुरु जोङ्सार ख्येन्त्से रिन्पोछेका अनुसार ‘खान्द्रो’ को अर्थ त्योभन्दा धेरै व्यापक र गहन छ। ‘खान्द्रो’ को शाब्दिक अर्थ र लैङ्गिक भ्रम तिब्बती भाषामा ‘खान्द्रो’ शब्द दुई अक्षरले बनेको छ: ‘खा’ जसको अर्थ ‘आकाश’ वा ‘शून्यता’ हो, र ‘ड्रो’ जसको अर्थ ‘हिँड्नु’…

Read More

वज्रयान अभ्यास: तपाईंको तनावपूर्ण जीवनमा शान्ति र सन्तुष्टि ल्याउने मार्ग

rinpoche

वज्रयान अभ्यास: तपाईंको तनावपूर्ण जीवनमा शान्ति र सन्तुष्टि ल्याउने मार्ग के तपाईंको जीवन पनि भागदौड, चिन्ता र अनिश्चितताले भरिएको छ? के तपाईं हरेक दिनको अन्त्यमा शान्ति र सन्तुष्टिको खोजीमा हुनुहुन्छ? यदि हो भने, तपाईं एक्लो हुनुहुन्न। तर, खुसीको कुरा के छ भने, यसको समाधान हाम्रै भित्र छ। आज हामी वज्रयान बौद्ध धर्मको गहिरो ज्ञानलाई हाम्रो आधुनिक जीवनमा कसरी लागू गर्न सकिन्छ भन्नेबारे चर्चा गर्नेछौं। वज्रयान, जसलाई ‘हिरायान’ अर्थात् हिरा जस्तै अटल र शक्तिशाली मार्ग पनि भनिन्छ, तत्काल ज्ञान प्राप्त गर्ने विधिहरूमा केन्द्रित छ। तर यसको अर्थ यो होइन कि यो…

Read More

वज्रयानका प्रतीकहरूको लुकेको रहस्य: वज्र, घन्टा र धर्मचक्रको गहिरो अर्थ

rinpoche

वज्रयानका प्रतीकहरू: चेतनाको गहिराईमा एक यात्रा वज्रयान बौद्ध धर्म, जसलाई ‘हिराको वाहन’ पनि भनिन्छ, आफ्नो गहिरो र प्रतीकात्मक भाषाका लागि प्रख्यात छ। यी प्रतीकहरू केवल कलात्मक चित्र वा वस्तु मात्र होइनन्, बरु गहिरो आध्यात्मिक सत्यका संवाहक हुन्। यिनले साधकलाई चेतनाको उच्चतम अवस्थामा पुग्न मार्गदर्शन गर्दछन्। आउनुहोस्, आज हामी यी तेजस्वी प्रतीकहरू र तिनका आध्यात्मिक रहस्यहरूमाथि प्रकाश पारौं, जसले तपाईंको ध्यान र साधनालाई थप अर्थपूर्ण बनाउन सकोस्। संरक्षण र प्रबोधनका शक्तिशाली प्रतीकहरू वज्रयान परम्परामा हरेक प्रतीकको एक विशिष्ट भूमिका र गहन अर्थ हुन्छ। यी प्रतीकहरूले अभ्यासीलाई ध्यान केन्द्रित गर्न, नकारात्मकताबाट मुक्त…

Read More

दुःख अन्त्य गर्ने २५०० वर्ष पुरानो रहस्य: बुद्धका चार आर्य सत्य

rinpoche

दुःख अन्त्य गर्ने २५०० वर्ष पुरानो रहस्य: चार आर्य सत्य हामी हरेक दिन जीवनका अनेकौं चुनौतीहरूको सामना गर्छौं। कहिलेकाहीँ लाग्छ कि यो जीवन त केवल दुःख र संघर्षको यात्रा हो। के साँच्चै नै दुःखबाट मुक्ति पाउने कुनै उपाय छ? हजारौं वर्षअघि, गौतम बुद्धले लुम्बिनीको माटोबाट शुरु गरेको खोजमा यस प्रश्नको उत्तर भेट्टाए र सारनाथमा पहिलो पटक ‘चार आर्य सत्य’ को रूपमा विश्वलाई एक सरल तर गहन मार्गदर्शन दिए। यो कुनै रहस्यमय वा जटिल धार्मिक सिद्धान्त मात्र होइन, बरु जीवनलाई बुझ्ने र मानसिक शान्ति प्राप्त गर्ने एउटा व्यावहारिक ‘मनोविज्ञान’ हो। आउनुहोस्, आजको…

Read More

वज्रयान बुद्ध धर्म र आत्मको रहस्य: अनात्मवाद देखि महामुद्रा सम्म

rinpoche

वज्रयानमा ‘म’ हराउँछ? आत्मको गूढ रहस्य बुद्ध धर्म, जसलाई हामी प्रायः ‘अनात्मवाद’ (आत्मा वा ‘म’ को स्वतन्त्र अस्तित्व नभएको सिद्धान्त) सँग जोडेर हेर्छौं, त्यसमा आत्मको अवधारणा सधैँ जिज्ञासुहरूको चासोको विषय रहँदै आएको छ। विशेष गरी वज्रयान परम्परामा यो विषय अझ गहिरो र रहस्यमय लाग्न सक्छ। के वज्रयानले ‘म’ लाई पूर्ण रूपमा नकार्छ, वा यसले ‘आत्म’ को अझ परिष्कृत अर्थ दिन्छ? आउनुहोस्, ‘म’ को सीमा तोडेर व्यापक चेतनाको अनुभव गर्ने यो यात्रालाई बुझौं। अनात्मवादको जग र वज्रयानको विशिष्ट दृष्टिकोण बौद्ध धर्मका अन्य परम्पराहरू जस्तै वज्रयानले पनि अनात्मवादको मूल सिद्धान्तलाई स्वीकार गर्छ।…

Read More