Tag: Nepal Buddhism

बुद्ध भगवान् हुन्? बौद्ध विश्वासबारे गहन चिन्तन मैले धेरै पटक साथीभाइ र परिचितहरूबाट एउटा सामान्य प्रश्न सुन्ने गरेको छु: “के बुद्ध भगवान् हुन्?” यो प्रश्न विशेषगरी गैर-बौद्ध धर्मालम्बीहरूमाझ निकै प्रचलित छ। कतिपयले बुद्धलाई हिन्दु धर्मका विभिन्न देवताहरूजस्तै एक भगवान्का रूपमा पूजा गरेको देख्दा र हिन्दु परम्परामा उहाँलाई विष्णुको अवतार मानिने हुँदा यो भ्रम अझ बढेको हुन सक्छ। तर, सत्य के हो त? के बौद्ध धर्मले बुद्धलाई ईश्वरको रूपमा मान्छ? आज हामी यसै प्रश्नको गहिराइमा जानेछौँ र बौद्ध धर्मका आधारभूत विश्वासहरूलाई सरल रूपमा बुझ्ने प्रयास गर्नेछौँ। बुद्ध को हुन्: एक व्यक्ति…

हाम्रो मन एउटा अद्भुत बगैँचा हो, तर कहिलेकाहीँ हामी यसलाई पुराना झारपात र सुकेका पातहरूले भरिन दिन्छौँ। विगतका गुनासा, रिस, पछुतो र चिन्ताहरू—यी यस्ता अदृश्य भारी हुन् जसलाई हामी दिनरात बोकेर हिँड्छौँ, र जसले हाम्रो वर्तमानको सुन्दरतालाई ओझेलमा पार्छ। यदि तपाईंलाई पनि आफ्नो मनमा यस्तै भारीले थिचिरहेको महसुस हुन्छ भने, आज म तपाईंलाई सयौँ वर्ष पुरानो एउटा वास्तविक जेन कथा सुनाउँदैछु। यो कथा दुई भिक्षु, तान्जान र एकिदोको हो। यो सरल कथामा मनको भारी बिसाउने र जीवनलाई हल्का बनाएर जिउने गहिरो सूत्र लुकेको छ। दुई भिक्षु र हिलो बाटोको कथा…

नमस्ते! आज हामी नेपाली बौद्ध परम्परामा महत्वपूर्ण मानिने नवग्रहको बारेमा कुरा गर्नेछौं। धेरैलाई लाग्न सक्छ, ग्रहहरूको पूजा त ज्योतिष र हिन्दू धर्ममा हुन्छ, बौद्ध धर्ममा यसको के काम? यो जिज्ञासा एकदमै स्वाभाविक हो। वास्तवमा, नेपाली वज्रयानी बौद्ध धर्ममा नवग्रहको विशेष स्थान छ, तर यसलाई हेर्ने दृष्टिकोण अलि फरक छ। एकपटक म काठमाडौंको एउटा बहालमा गएको थिएँ। त्यहाँ एकजना वज्राचार्य गुरुले नवग्रह मण्डलको पूजा गर्दै हुनुहुन्थ्यो। मैले सोधेँ, “गुरु, के हामी बौद्धहरू पनि ग्रहको पूजा गर्छौं?” उहाँले मुस्कुराउँदै भन्नुभयो, “हामी ग्रहलाई शरणमा लिँदैनौं, तर हाम्रो आध्यात्मिक यात्रामा बाधा नआओस् भनेर उनीहरूलाई…

बौद्ध धर्म र सामाजिक न्याय: करुणाको व्यवहारिक रूप बौद्ध धर्म भन्ने बित्तिकै धेरैको मनमा शान्त, ध्यानमग्न भिक्षु वा व्यक्तिगत निर्वाणको खोजीमा लागेका व्यक्तिको तस्बिर आउँछ। तर के बौद्ध धर्म साँच्चै यति मात्र हो? के यो केवल व्यक्तिगत मुक्ति र आध्यात्मिक अभ्यासमा सीमित छ? गहिरिएर हेर्दा, बौद्ध धर्मले समाजमा व्याप्त अन्याय, असमानता र दुःखलाई सम्बोधन गर्न सक्ने शक्तिशाली र व्यावहारिक दृष्टिकोण प्रदान गर्दछ। यो ब्लग पोस्टमा हामी बौद्ध धर्मका मूल सिद्धान्तहरू कसरी सामाजिक न्यायका लागि एक प्रेरणादायी शक्ति बन्न सक्छन् र कसरी करुणा केवल भावना नभई एक सक्रिय व्यवहारिक कार्य हो…

लोभ, घृणा र अथाह करुणा: देवदत्तको षड्यन्त्र र बुद्धको शान्ति जीवनमा कहिलेकाहीँ हामीले यस्ता कथाहरू सुन्न पाउँछौँ, जसले मनमा गहिरो छाप छोड्छन्। यी कथाहरूले मानव स्वभावका विभिन्न पाटालाई उजागर गर्छन् – लोभ, ईर्ष्या, घृणा र त्यसको ठीक विपरीत, अथाह करुणा र क्षमा। आज हामी यस्तै एक महत्त्वपूर्ण कथाको बारेमा चर्चा गर्दैछौँ, जहाँ बुद्धका आफ्नै भाइ देवदत्तको षड्यन्त्र र त्यसलाई बुद्धले दर्शाएको अकल्पनीय करुणाको बीचको द्वन्द्व चित्रण गरिएको छ। यो कथा केवल एक ऐतिहासिक घटना मात्र होइन, बरु यसले आज पनि हाम्रो जीवनमा नकारात्मक भावनाहरूलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने र कठिन परिस्थितिमा…