Category: लेख

आधुनिक जीवनको तनावमा ‘चार आर्य सत्य’ को ज्योति: कसरी खुशी खोज्ने? आजको यस भागदौडको जीवनमा हामी सबै कतै न कतै दौडिरहेका छौं। चाहे त्यो करियरको लागि होस्, सामाजिक सञ्जालको ‘लाइक’ र ‘शेयर’ को होडबाजी होस्, वा राम्रो भौतिक सुखसुविधाको खोजी। तर, यति धेरै दौडधूप गर्दा पनि हामीमध्ये धेरैले भित्री शान्ति र स्थायी खुशी पाउन सकेका छैनौं। यसै सन्दर्भमा, करिब २,५०० वर्षअघि भगवान बुद्धले सिकाउनुभएको चार आर्य सत्य आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छन्। यी सत्यहरूले हामीलाई दुःखको प्रकृति, यसको कारण, यसलाई कसरी अन्त्य गर्न सकिन्छ र त्यसको मार्ग के हो भनेर…

के बौद्ध धर्मले मूर्तिपूजा सिकाउँछ? बुद्ध मूर्तिहरूको रहस्य बौद्ध धर्मका बारेमा एउटा सामान्य गलत धारणा छ कि यो मूर्तिपूजासँग सम्बन्धित छ। मन्दिर वा गुम्बा जाँदा बुद्धका सुन्दर मूर्तिहरू देख्दा कतिपयलाई यो प्रश्न स्वाभाविक लाग्न सक्छ: के बौद्धहरू मूर्तिपूजक हुन् त? के बुद्ध धर्मले वास्तवमै मूर्तिपूजा सिकाउँछ? यस प्रश्नको जवाफ जति सरल लाग्छ, त्यो भन्दा गहिरो र अर्थपूर्ण छ। आज हामी यही रहस्य खोतल्ने प्रयास गर्नेछौँ र बुद्ध मूर्तिहरूको पछाडिको वास्तविक अर्थ बुझ्नेछौँ। बौद्ध धर्ममा मूर्तिहरूको भूमिका: के यो पूजा हो? अधिकांश मानिसहरूले मूर्तिपूजा भन्नाले कुनै अदृश्य शक्तिको मूर्तिको माध्यमबाट आराधना…

अंगुलिमाल: हत्याराबाट सन्तसम्मको अविश्वसनीय यात्रा के तपाईले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि चरम अपराधमा लिप्त भएको व्यक्तिले पनि साँच्चै आफ्नो जीवन परिवर्तन गर्न सक्छ? के मानिसको हृदयमा यस्तो गहिरो परिवर्तन आउन सक्छ कि उसले आफ्नो विगतका सबै पापहरूलाई पखालेर नयाँ जीवन सुरु गर्न सकोस्? आज हामी त्यस्तै एक अविश्वसनीय कथाको बारेमा कुरा गर्दैछौँ – अंगुलिमालको कथा, जसले एक क्रूर हत्याराबाट परम शान्ति प्राप्त गर्ने अर्हत सम्मको यात्रा तय गरे। यो कथा केवल एक व्यक्तिको रूपान्तरणको होइन, बरु क्षमा, करुणा र बुद्ध धर्मको असीमित शक्तिको जीवन्त उदाहरण हो। एक क्रूर हत्याराको उदय:…

बौद्ध ध्यान र अनुष्ठानहरूमा ध्वनि, संगीत र मन्त्रको गहन भूमिका बौद्ध धर्म, जुन मनको शान्ति, करुणा र बुद्धत्व प्राप्तिको मार्ग हो, त्यसमा ध्वनि, संगीत र मन्त्रको प्रयोग एउटा महत्त्वपूर्ण र गहिरो पक्ष हो। धेरैलाई लाग्न सक्छ कि ध्यान भनेको पूर्ण मौनतामा गरिने अभ्यास हो, तर बौद्ध परम्परामा ध्वनि र मन्त्र जपले मनलाई एकाग्र गर्न, शान्ति प्राप्त गर्न र आध्यात्मिक मार्गमा अगाडि बढ्नका लागि शक्तिशाली उपकरणको रूपमा काम गर्छ। के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, गुम्बामा बज्ने घन्टी, डमरु वा लामाहरूले गर्ने मन्त्र जपको पछाडि के रहस्य लुकेको छ? यो केवल एक…

प्रेम, त्याग र करुणाको अनुपम गाथा: भोकी बाघिनी र बोधिसत्त्व के तपाईंले कहिल्यै यस्तो कथा सुन्नुभएको छ जहाँ एउटा जीवनले अर्को जीवनका लागि आफ्नो सम्पूर्ण अस्तित्व नै अर्पण गर्छ? जहाँ प्रेम र करुणाले सबै सीमाहरू पार गर्छन्? बुद्ध धर्मका जातक कथाहरू यस्तै प्रेरणादायी गाथाहरूले भरिएका छन्, जसले हामीलाई मानव चेतनाको गहिराइ र त्यागको पराकाष्ठाबारे सिकाउँछन्। यी कथाहरूमध्ये ‘भोकी बाघिनी र बोधिसत्त्व’ को कथा एउटा यस्तो अनुपम उदाहरण हो जसले करुणाको अर्थलाई नै नयाँ परिभाषा दिन्छ। यो केवल एउटा कथा मात्र होइन, बरु यो निस्वार्थ प्रेम, असीमित करुणा र महान त्यागको…