Tag: happiness

पापको अँध्यारोबाट बुद्धत्वको शिखरसम्म: मिलारेपाको अविश्वसनीय यात्रा मानव इतिहासमा यस्ता केही पात्रहरू छन्, जसको जीवनकथा सुन्दा वा पढ्दा हामी आश्चर्यचकित हुन्छौं, प्रेरित हुन्छौं र सोच्न बाध्य हुन्छौं – के साँच्चै यस्तो सम्भव छ? तिनीहरूमध्ये एक हुन्, तिब्बतका महान् योगी मिलारेपा। कल्पना गर्नुहोस् त, एउटा यस्तो व्यक्ति जसले आफ्नो युवावस्थामा भयानक अपराधहरू गरे, जसमा सामूहिक हत्या पनि सामेल थियो, तर पछि त्यही व्यक्ति तिब्बतका सबैभन्दा श्रद्धेय सन्त, महान् गुरु र आध्यात्मिक प्रेरणाको स्रोत बने। यो कुनै दन्तकथा होइन, यो मिलारेपाको वास्तविक र अविश्वसनीय जीवनकथा हो, जसले आज पनि हामीलाई गहिरो शिक्षा…

Read More

नेपालका प्रमुख बौद्ध तीर्थस्थलहरू: शान्ति र ज्ञानको यात्रा नेपाल, भगवान गौतम बुद्धको जन्मभूमि, बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका लागि एक अत्यन्त पवित्र र महत्वपूर्ण गन्तव्य हो। यहाँको कण-कणमा बुद्ध धर्मको गहिरो प्रभाव र इतिहास लुकेको छ। यहाँका अनगिन्ती गुम्बा, चैत्य र पवित्र स्थलहरूले शान्ति र आध्यात्मिकताको अनुपम अनुभव प्रदान गर्दछन्। यदि तपाईं बौद्ध दर्शन र संस्कृतिमा रुचि राख्नुहुन्छ वा केवल शान्त र आध्यात्मिक वातावरणमा समय बिताउन चाहनुहुन्छ भने, नेपालका यी बौद्ध तीर्थस्थलहरू तपाईंको लागि उत्तम गन्तव्य हुन्। १. बुद्धको जन्मभूमि: लुम्बिनी र तिलौराकोट लुम्बिनी: विश्व शान्तिको केन्द्र लुम्बिनी विश्वभरका बौद्धहरूका लागि सबैभन्दा महत्वपूर्ण…

Read More

बोधिधर्मको कथा: जेनलाई चीनमा ल्याउने भिक्षु इतिहासका पानाहरू पल्टाउँदा हामीले यस्ता केही व्यक्तित्वहरू भेट्छौँ, जसले समयको धारा नै परिवर्तन गरिदिए। बोधिधर्म पनि यस्तै एक अलौकिक पात्र हुन्, जसलाई चीनमा जेन बुद्ध धर्मको संस्थापक मानिन्छ। उनी एक भिक्षु मात्र थिएनन्, बरु एउटा सिद्धान्तका प्रतीक थिए जसले मानिसलाई बाहिरी आडम्बरभन्दा भित्री चेतनामा केन्द्रित हुन सिकायो। आज, हामी तिनै महान् भिक्षु बोधिधर्मको अविश्वसनीय यात्रा र उनको विरासतको बारेमा खोजी गर्नेछौँ, जसले कसरी भारतबाट चीनसम्म जेनको ज्योति फैलाए। भारतदेखि चीनसम्मको कठिन यात्रा बोधिधर्मको जीवनको प्रारम्भिक चरणबारे धेरै निश्चित जानकारीहरू उपलब्ध छैनन्, तर किंवदन्ती अनुसार…

Read More

आफ्नो प्रकाश आफै बन: बुद्धका अन्तिम शब्दहरूको अर्थ मानव इतिहासका केही महान् दार्शनिक र आध्यात्मिक गुरुहरूमध्ये भगवान् बुद्धको नाम सधैँ अग्रपङ्क्तिमा आउँछ। उहाँले आफ्नो जीवनकालमा अनगिन्ती उपदेशहरू दिनुभयो, तर उहाँको महापरिनिर्वाण हुनुभन्दा ठीक अघि भनिएका शब्दहरूले विशेष महत्त्व राख्छन्। यी शब्दहरू हुन् – “आफ्नो प्रकाश आफै बन” (पवनपाटी ‘अप्पा दीपो भव’)। सुन्दा सरल लाग्ने यो वाक्यांशको गहिराइ निकै विशाल छ, र यसले आज पनि हाम्रो जीवनमा उत्तिकै सान्दर्भिकता राख्छ। “आफ्नो प्रकाश आफै बन” को वास्तविक अर्थ के हो? सामान्यतः यो वाक्यांशलाई “आफ्नो ज्योति आफै बन” वा “आफ्नो द्वीप आफै बन”…

Read More

शोकको सागरमा ज्ञानको द्वीप: बुद्ध र शोकाकुल आमाको कथा मानव जीवनमा सुख र दुःख दुवै अभिन्न अंग हुन्। हामीले चाहेर पनि दुःखबाट पूर्ण रूपमा उम्कन सक्दैनौं। तर दुःखलाई कसरी लिन्छौं, त्यसैमा हाम्रो शान्ति र आनन्द निर्भर गर्छ। विशेषगरी, जब हामीले माया गरेका कोही आफ्नो मानिसलाई गुमाउँछौं, त्यो पीडाको भार कति असह्य हुन्छ, त्यसलाई शब्दमा बयान गर्न सकिँदैन। यस्तै असीमित शोकमा डुबेकी एक आमाको कथा र गौतम बुद्धले उनलाई कसरी अनमोल ज्ञान प्रदान गरे भन्ने बारे आज हामी कुरा गर्नेछौं। यो कथा केवल एक पुरानो किस्सा मात्र नभएर, आज पनि हाम्रा…

Read More

संघलाई पुण्यको क्षेत्र मान्ने विश्वास: किन र कसरी? हाम्रो आध्यात्मिक यात्रामा, केही अवधारणाहरू यस्ता हुन्छन् जसले हाम्रो मनमा गहिरो शान्ति र प्रेरणा भर्दछन्। बौद्ध परम्परामा, त्रिरत्न (बुद्ध, धर्म र संघ) मध्ये संघको स्थान अतुलनीय छ। प्रायः हामीले सुन्ने गर्छौं कि संघलाई ‘पुण्यको क्षेत्र’ मानिन्छ। तर यसको अर्थ के हो? यस विश्वास पछाडिको कारण के हो र यसले हाम्रो जीवनमा कसरी सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ? आज हामी यही विषयमा गहन छलफल गर्नेछौं। संघ भनेको के हो र किन महत्वपूर्ण छ? सामान्यतया, ‘संघ’ भन्नाले बुद्ध धर्मको अनुयायीहरूको समुदायलाई बुझाउँछ, विशेष गरी भिक्षु…

Read More

सारिपुत्र र मौद्गल्यायनको अनुपम मित्रता: बुद्धत्वको मार्गमा अटुट साथ मानव जीवनमा मित्रता एउटा अमूल्य सम्बन्ध हो। कहिलेकाहीँ यस्तो मित्रता पनि हुन्छ, जसले जीवनको दिशा नै बदलिदिन्छ र व्यक्तिलाई उच्च लक्ष्यतर्फ डोर्याउँछ। बौद्ध इतिहासमा भगवान बुद्धका दुई प्रमुख शिष्य, सारिपुत्र र मौद्गल्यायन बीचको मित्रता यस्तै अद्वितीय र प्रेरणादायी उदाहरण हो। उनीहरूको सम्बन्ध केवल व्यक्तिगत लगाव मात्र नभई, बुद्धको शिक्षालाई फैलाउन र सङ्घलाई सुदृढ पार्नमा निर्णायक भूमिका खेलेको थियो। आउनुहोस्, उनीहरूको यो गहिरो र अर्थपूर्ण सम्बन्धबारे केही जानौं। ज्ञानको खोज र मित्रताको आरम्भ सारिपुत्र र मौद्गल्यायन, बुद्धको आगमनपूर्व नै मगधका दुई घनिष्ठ…

Read More

बुद्ध भगवान् हुन्? बौद्ध विश्वासबारे गहन चिन्तन मैले धेरै पटक साथीभाइ र परिचितहरूबाट एउटा सामान्य प्रश्न सुन्ने गरेको छु: “के बुद्ध भगवान् हुन्?” यो प्रश्न विशेषगरी गैर-बौद्ध धर्मालम्बीहरूमाझ निकै प्रचलित छ। कतिपयले बुद्धलाई हिन्दु धर्मका विभिन्न देवताहरूजस्तै एक भगवान्का रूपमा पूजा गरेको देख्दा र हिन्दु परम्परामा उहाँलाई विष्णुको अवतार मानिने हुँदा यो भ्रम अझ बढेको हुन सक्छ। तर, सत्य के हो त? के बौद्ध धर्मले बुद्धलाई ईश्वरको रूपमा मान्छ? आज हामी यसै प्रश्नको गहिराइमा जानेछौँ र बौद्ध धर्मका आधारभूत विश्वासहरूलाई सरल रूपमा बुझ्ने प्रयास गर्नेछौँ। बुद्ध को हुन्: एक व्यक्ति…

Read More