ल्हाबब् दुईछेन: तुषित लोकबाट बुद्धको पुनरागमन र करोडौं गुणा पुण्यको रहस्य ल्हाबब् दुईछेन: तुषित देवलोकबाट बुद्धको पुनरागमन र करोडौं गुणा पुण्यको रहस्य के तपाईंलाई थाहा छ, बौद्ध धर्ममा यस्ता केही विशेष दिनहरू छन् जसमा गरिएको सानोभन्दा सानो पुण्य कर्मको फल पनि करोडौं गुणा बढेर आउँछ? यस्तै एक महान र पवित्र दिन हो ल्हाबाद दुछेन (ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་)। यो दिन बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ, किनकि यही दिन भगवान् बुद्ध देवताहरूको लोकबाट पृथ्वीमा धर्मको प्रकाश छर्न फिर्ता आउनुभएको थियो। ल्हाबाद दुछेन तिब्बती भाषाको शब्द हो, जसको अर्थ हुन्छ, “देवलोकबाट अवतरण भएको महान्…
Read MoreAuthor: rinpoche
बौद्ध धर्मविरुद्ध भ्रम फैलाउनेबिरुद्ध नेपाल बौद्ध महासंघको साइबर ब्यूरोमा उजुरी
काठमाडौँ, कार्तिक २४, नेपाल बौद्ध महासंघले सामाजिक सञ्जालमा बौद्ध धर्म, गोन्पा (गुम्बा) तथा विहारहरू विरुद्ध भ्रमपूर्ण र धार्मिक द्वेष फैलाउने काम भइरहेको भन्दै नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोमा सोमवार औपचारिक उजुरी दर्ता गरेको छ । महासंघका अध्यक्ष नुर्बु थुन्डु शेर्पा (गेशे थुप्तेन जिन्पा), उपाध्यक्ष लोपोन ग्युर्मे सोनाम तामाङ (कर्मा दुइसुम) र कार्यालय प्रमुख आचार्य सार्की शेर्पाको उपस्थितिमा सोमवार उजुरी दर्ता गरिएको महासंघले जनाएको छ । उजुरीमा उल्लेख भएअनुसार, गत भदौ २३ र २४ गते भएका जेन–जेड समूहको आन्दोलनसँग सम्बन्धित केही घटनालाई जोड्दै अराजक तत्वहरूले बौद्ध गोन्पा र विहारहरूलाई निशाना बनाई तथ्यहीन,…
Read Moreतनाव व्यवस्थापन: मानसिक शान्तिको रहस्य खोल्ने अनलाइन कोर्स | Venerable Chogyal Rinpoche
तनावबाट स्थायी शान्तितर्फ: छोग्याल रिन्पोछेको यो अनलाइन कोर्सले तपाईंको जीवन बदल्न सक्छ के तनावको भारीले तपाईंलाई थिचिराखेको छ? स्थायी मानसिक शान्तिको रहस्य खोल्ने समय आएको छ! हाम्रो दौडधुपले भरिएको जीवनमा, तनाव एक नचाहँदा नचाहँदैको साथी बनेको छ। कामको बोझ, भविष्यको अनिश्चितता, र सम्बन्धका उतारचढावले हामीलाई भित्रभित्रै खोक्रो र निराश बनाइरहेको हुन्छ। हामीलाई लाग्छ, “जीवन यस्तै हो,” र यसलाई सहेर बस्नुको विकल्प छैन। तर, एकछिन सोच्नुहोस् त… के होला यदि तनावसँग लड्ने होइन, तर त्यसलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिने कुनै गोप्य कला भए? हामी तपाईंलाई एउटा यस्तो रूपान्तरणकारी यात्रामा आमन्त्रण गर्दछौं, जहाँ…
Read Moreहिमालयको रहस्य: बौद्ध धर्म कसरी बोन र झाँक्री परम्परासँग मिलेर अनुपम बन्यो?
हिमालयको रहस्य: बौद्ध धर्म कसरी बोन र झाँक्री परम्परासँग मिलेर अनुपम बन्यो? के तपाईंले कहिल्यै डाँडाहरूमा फर्फराइरहेका पञ्चरङ्गी प्रार्थना झण्डाहरू हेरेर वा गुम्बाबाट आएको गहिरो मन्त्रोच्चारण सुनेर सोच्नुभएको छ, “नेपालको हिमाली भेग (जस्तै: मुस्ताङ, डोल्पो, सोलुखुम्बु) र तिब्बतमा अभ्यास गरिने बौद्ध धर्म किन यति रहस्यमय र मौलिक छ?” यसको जवाफ बुद्धका उपदेशहरूमा मात्र होइन, बरु हिमालयको प्राचीन माटोमा हजारौं वर्षदेखि गढेर बसेका दुई शक्तिशाली परम्पराहरूमा लुकेको छ: बोन र झाँक्री।जब बौद्ध धर्म यस पवित्र भूमिमा आइपुग्यो, यसले यहाँ पहिलेदेखि चलिआएका विश्वासहरूलाई मेटाएन। बरु, एक कुशल कलाकारले जस्तै, ती जीवन्त स्थानीय…
Read Moreअंगुलिमालको परिवर्तन: बुद्धले कसरी एक हत्यारालाई करुणाले वशमा पारे
एक हत्यारा सन्त कसरी बन्यो? बुद्ध र अंगुलिमालको अविश्वसनीय कथा के कुनै व्यक्ति यति धेरै खराब हुन सक्छ कि उसलाई बदल्नै नसकियोस्? के क्रूरताको अँध्यारोलाई करुणाको एक किरणले साँच्चै मेटाउन सक्छ? मानव इतिहासमा यस्ता कथाहरू छन् जसले हाम्रो विश्वासको सीमालाई नै चुनौती दिन्छन्। आज हामी यस्तै एउटा कथामा डुब्नेछौं—एक यस्तो हत्याराको कथा, जसको घाँटीमा मानव औंलाहरूको माला हुन्थ्यो, तर जसको हृदय स्वयम् बुद्धको करुणाले पग्लियो। यो कथा हो अंगुलिमालको, जसको रूपान्तरणले हामीलाई सिकाउँछ कि घृणाको आगोलाई प्रेम र करुणाको जलले मात्र निभाउन सकिन्छ, र कुनै पनि आत्मा मुक्तिको पहुँचभन्दा बाहिर…
Read Moreबोधिसत्त्वको मार्ग: महायानदेखि वज्रयानसम्मको गहिरो यात्रा
बोधिसत्त्वको अनुपम यात्रा: वज्रयानमा करुणा र प्रज्ञाको जीवन्त स्वरूप बौद्ध धर्मको विशाल आकाशमा ‘बोधिसत्त्व’ एक ध्रुवतारा जस्तै हुन्— जसले सम्पूर्ण प्राणीलाई दुःखको सागरबाट पार लगाउन आफ्नो मुक्तिको समेत प्रवाह नगरी निरन्तर प्रकाश छरिरहन्छन्। यो केवल एक पदवी होइन, यो त असीम करुणा र प्रज्ञाले भरिएको एक महान् संकल्पको मार्ग हो। महायान परम्पराको मुटु नै बोधिसत्त्वको यही आदर्श हो। तर, जब हामी ज्ञानको यो यात्रामा अझ गहिरिँदै वज्रयानको रहस्यमय संसारमा प्रवेश गर्छौं, बोधिसत्त्वको भूमिकाले एक नयाँ र शक्तिशाली आयाम लिन्छ। यस लेखमा, हामी वज्रयानमा बोधिसत्त्वको यो विशिष्ट भूमिकालाई केलाउने छौं, जहाँ…
Read Moreबौद्ध धर्मका तीन प्रमुख मार्ग: थेरवाद, महायान र वज्रयानको सरल परिचय
बौद्ध धर्मका तीन प्रमुख मार्ग: थेरवाद, महायान र वज्रयानको सरल परिचय बौद्ध धर्म भन्ने बित्तिकै धेरैको मनमा शान्त बुद्धको प्रतिमा र ध्यानको छवि आउँछ। तर के तपाईंलाई थाहा छ, बुद्धका शिक्षालाई पछ्याउने तरिकाहरू पनि विविध छन्? बौद्ध धर्म कुनै एकै सूत्रमा बाँधिएको धर्म नभएर यसभित्र विभिन्न परम्परा र अभ्यासका शाखाहरू छन्। यिनैमध्ये प्रमुख तीन मार्गहरू हुन्: थेरवाद, महायान र वज्रयान। यी प्रत्येक मार्गले बुद्धका आधारभूत शिक्षालाई आफ्नै तरिकाले बुझ्छ, अभ्यास गर्छ र व्याख्या गर्छ। आज हामी यिनै तीन मार्गहरूलाई नजिकबाट चिन्ने प्रयास गर्नेछौं, ताकि तपाईंले आफूलाई कुन मार्गले बढी आकर्षित…
Read Moreसमथ र विपश्यना: बौद्ध ध्यानका दुई मार्ग
समथ र विपश्यना: बौद्ध ध्यानका दुई मार्ग मनको शान्ति (समथ) र यथार्थको प्रज्ञा (विपश्यना) को यात्रामा तपाईंको मार्गदर्शक आजको भागदौडले भरिएको संसारमा, मनको शान्ति र भित्री आनन्दको खोजी एक साझा चाहना बनेको छ। यस खोजीमा ध्यान एक शक्तिशाली उपकरणको रूपमा स्थापित भएको छ। विशेष गरी बौद्ध परम्परामा, ध्यानका दुई मुख्य मार्गहरूले हामीलाई यो यात्रामा डोऱ्याउँछन्: समथ र विपश्यना। यी दुई फरक अभ्यासजस्ता देखिए पनि, यिनीहरूको अन्तिम लक्ष्य एउटै हो – दुःखको अन्त्य र प्रज्ञाको विकास। आउनुहोस्, यिनै दुई ध्यान विधिहरूलाई नजिकबाट नियालौं। १. समथ ध्यान: शान्त तलाउमा मनलाई स्थिर पार्ने…
Read Moreपश्चातापको अग्निदेखि ज्ञानको शिखरसम्म: बुद्धि तामाङले मञ्चमा उतार्दैछन् ‘मिलारेपा’
पश्चातापको अग्निदेखि ज्ञानको शिखरसम्म: बुद्धि तामाङले मञ्चमा उतार्दैछन् ‘मिलारेपा’ काठमाडौंको बौद्धिक र कलात्मक रङ्गमञ्चमा एक यस्तो कथा जीवन्त हुँदैछ, जसले मानवीय भावनाको हरेक तहलाई छुन्छ— बदला, पश्चाताप, समर्पण र अन्ततः ज्ञानोदय। मण्डला थिएटर नेपालले आफ्नो नवीनतम प्रस्तुति, ‘नाटक मिलारेपा’ मार्फत तिब्बती बौद्ध परम्पराका महान् योगीको असाधारण जीवनगाथालाई मञ्चमा ल्याउँदैछ। यो प्रस्तुतिलाई अझ विशेष बनाउँदैछन् नेपाली चलचित्र र रङ्गमञ्चका प्रिय कलाकार बुद्धि तामाङ, जसले उमेश तामाङसँगको सह-निर्देशनमा यस गहन कथालाई आफ्नो निर्देशकीय आँखाबाट प्रस्तुत गर्दैछन्। को हुन् महायोगी मिलारेपा? मिलारेपाको कथा कुनै साधारण कथा होइन। यो बदलाको भावनाले जलेको एक सामान्य…
Read More