Author: rinpoche

काठमाडौंको ऐतिहासिक भास्करदेव संस्कारित केशचन्द्र कृत परवर्त महाविहारमा संग्रहालय बनाउन लागेकोमा स्थानीय र संम्पदा प्रेमीले विरोध गरेका छन् । विहारलाई संग्रालय बनाउन लागेको भन्दै उनीहरुले शुक्रबार इन्द्रचोकमा विरोध प्रदर्शन गरे । इतुंबहाःमा अमेरिकाको रुबिन म्युजियम फर आर्ट्सले आजदेखि औपचारीक रुपमा संग्रहालय खोल्न लागेको छ । नेपाल मण्डलका बौद्ध विहारहरु आफैंमा एक जीवित संग्रहालय भएका कारण विदेशीलाई विहार भित्रै संग्रहालय खोल्न दिदा मौलिक सांस्कृतिक सम्पदामा गम्भिर असर पुग्ने उनीहरुको आरोप छ । रुबिन म्युजियमले २० हजार अमेरिकी डलर सहयोगमा इतुंबहाः महाविहारमा संग्रहालय खोल्न लागेको हो । अभियन्ताहरुले आव संग्रहालय उद्घाटन कार्यक्रम…

Read More

पशुपति क्षेत्रमा रहेका प्राचिन बौद्ध सम्पदाहरु संरक्षणको अभावमा अलपत्र र वेवारिसे बनेपछि नेपाल बौद्ध महासंघले चासो देखाएको छ । शुक्रवार महासंघले पशुपति क्षेत्र पुगेर स्थलगत निरीक्षण पनि गरेको छ । महासंघको निमन्त्रणमा बौद्ध विद्वान, धर्मगुरु लगायत पशुपति क्षेत्र पुगेका थिए । पशुपति क्षेत्रमा बौद्ध सम्पदाहरु फ्यालिएका र अलपत्र अवस्थामा भेटिएको बौद्ध विद्वान विवेक शर्माले बताउनु भयो । देशकै महत्वपूण बौद्ध धर्म र यससँग जोडिएका सम्पदा संरक्षणमा वेवास्ता गरिनु चिन्ताजनक भएको शर्माको भनाई छ यसैबीच पशुपती क्षेत्र विकास कोष, पुरातत्व विभाग लगायत सरोकारबाला निकायसँग त्यहाँ पुगेका बौद्ध संघ, संस्था, अभियन्ता र…

Read More

पछिल्लो समय बौद्ध भिक्षुहरुले बुद्धका ज्ञान र शिक्षा प्रवाह गर्ने माध्यम चलचित्र र संगीतलाई पनि बनाउँदै आइहरनु भएको छ । यही क्रममा बौद्ध भिक्षु खेन्पो पेम छिरी शेर्पाले संगीतमार्फत् बौद्ध ज्ञानका केही अंश बाँढ्ने प्रयास गर्नु भएको छ । संगीतमा पनि रुची र दख्खल राख्ने खेन्पो पेम छिरिले आफ्नै स्वरमा रेकर्ड गरेको गीतमा मनलाई विभिन्न कोणबाट चर्चा गरिएको छ । गीतमार्फत खेन्पोले मानव जीवनमा सबै कुरा मनले नै निर्धारण गर्ने भन्दै ‘कस्तो हो मन’ भन्दै मनका विभिन्न भावहरुलाई गीतमा उतार्नु भएको छ । मनले नै सुख र दुखको अनुभुति गराउने…

Read More

लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालय र काठमाण्डौं विश्वविद्यालयबीच प्राज्ञिक विकासमा सहकार्य र सहयोग सम्बन्धी सम्झौता भएको छ । बिहीबार दुई विश्वविद्यालयबीच सहकार्य र सहयोगका सम्बन्धी सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । सहकार्य सम्झौता पत्रमा काठमाण्डौं विश्वविद्यालयका तर्फबाट उपकुलपति प्रा.डा. भोला थापा र लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयकातर्फबाट निमित्त उपकुलपति डा. तिलकराम आचार्यले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ । दुवै विश्वविद्यालय अनुसन्धान कार्यक्रमहरु सञ्चालन, संयुक्त उपाधि (ज्वाइन्ट डिग्री) सहितका प्राज्ञिक कार्यक्रम निर्माण, सञ्चालनमा सहमत भएका छन् । संस्थागत विकास तथा प्रवर्द्धन, प्राज्ञिक जनशक्ति आदान प्रदान, विद्यार्थीहरुको अन्तर विश्वविद्यालय प्राज्ञिक कार्यक्रम तथा अतिरिक्त क्रियाकलपाहरुमा पारस्परिक सहभागिता दुई विश्वविद्यालयबीच…

Read More

लोकनाथ काग्यु सम्प्रदायका शासनधर मूल गुरु परम पुजनिय क्यब्जे योड्जीन खेन्छेन ठाङ्ग रिन्पोछेज्यू ९१ वर्षको आयुमा परिनिर्वाण प्राप्त भएको छ । भोट पात्रो अनुसार चौथो महिनाको पूर्णिमा (वि.सं. २०८० जेठ २१ गते), भगवान् बुद्धले महापरिनिर्वाणमा प्रवेश गर्नुभएको विशेष दिनमा उहाँले पनि आफ्ना यो जुनीमा गर्नु पर्ने सबै कार्यहरू गरिसकेको बुझ्नु भई दिउँसो १ः३० बजेतिर आफ्नै निवासको शयनकक्षमा शाक्यमुनि बुद्धले महापरिनिर्वाणमा प्रवेश गर्नुहुँदा शरीरको स्थिति जस्तो थियो त्यसरी नै चित धर्मधातु अनास्त्रव प्रभास्वरको स्वभावमा रही शान्त अवस्था (निर्वाण) मा प्रवेश गर्नु भयो । सन् २०२३ जल– खरायो वर्ष तदानुसार भोट वर्षको…

Read More

राष्ट्रिय जनगणना २०७८ को धर्म सम्बन्धी तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । शुक्रवार सार्वजनिक भएको तथ्यांक अनुसार नेपालमा बौद्ध धर्म मान्नेहरुको जनसंख्या दोस्रो स्थानमा रहेको छ । नेपालमा पछिल्लो जनगणना अनुसार बौद्ध धर्मावलम्बीको संख्या २३ लाख ९३ हजार ५४९ रहेको छ । जुन कुल जनसंख्याको ८.२ प्रतिशत हुन्छ । वि.सं २०६८ मा बौद्ध धर्मावलम्बीको संख्या ९ प्रतिशत थियो । २०७८ को जनगणनामा ०.८ प्रतिशत बौद्ध धर्मावलम्वीको जनसंख्या घटेको छ । धर्म परिवर्तन र विदेश पलायन भएका कारण पनि बौद्ध धर्मावलम्वीको केही प्रतिशत घटेको हो । जनसंख्याका हिसावले पहिलो स्थानमा रहेका हिन्दु…

Read More

हिमालयन बौद्ध शिक्षा तथा सम्भोटा लिपि प्रशिक्षण केन्द्रको आयोजना भइरहेको धर्मदेशना कार्यक्रम आज पनि हुँदैछ । जेठ १२ र १३ गतेका लागि तय भएको कार्यक्रमको पहिलो दिन शुक्रवार छोग्याल रिन्पोचेले दुख चिन्नुको महत्व र दुखरहित अवस्थाको जीवन सम्बन्धि धर्मदेशना दिनुभएको छ । बेलुकी ८ः३० बजेदेखि सुरु हुने आजको कार्यक्रममा पनि छोग्याल रिन्पोचेले दुखलाई चिन्नुको महत्व र दुखरहित अवस्थाको जीवनलाई ब्याख्या सहित प्रवचन दिने हिमालयन बौद्ध शिक्षा तथा सम्भोटा लिपि प्रशिक्षण केन्द्रका प्रमुख कोशिस लोब्साङ वाइवाले बताउनु भयो । जुममार्फत् हुने अनलाइन कक्षामा सहभागि भई पूण्यलाभ प्राप्त गर्नु पनि वाइवाले आग्रह…

Read More

गत जेठ ३ गते निधन भएकी नेपालमै पहिलो विद्याविरिध गरेकी भिक्षुणी डा. अनोजा गुरुमाको शुक्रबार अन्तिम बिदाई गरिएको छ । क्यान्सरका रोगबाट पीडित अनोजाको ६९ वर्षको उमेरमा निधन भएको हो । गुरुमाको बौद्धमार्गी जगतमा मात्र नभई शिक्षा, स्वास्थ्य र साहित्यिक क्षेत्रमा पनि अतुलनीय योगदान छ । सुलक्षण किर्ति विहार चोभार, काडमाडौंका संस्थापक अध्यक्ष भिक्षुणी डा. अनोजाको मरणोपरान्त शरिर दान दिएका कारण पार्थिव शरिर धुलिखेल अस्पतालको जिम्मामा लगाइएको छ । गत जेठ ३ गते निधन भएकी अनोजा गुरुमाको पार्थिव शरिर श्रद्धाञ्जलीका लागि तीन दिन सुलक्षण किर्ति विहार चोभारमा राखिएको थियो ।…

Read More

भारतका बौद्ध धर्मगुरु ताइसितुपा रिन्पोछे तीन दिने नेपाल भ्रमणमा आउनु भएको छ । उहाँ तीन दिने नेपाल भ्रमणमा आउनुभएको हो । उहाँ बौद्ध धर्म अन्तर्गत कग्यु समुदायका १२ औं अवतारी धर्मगुरु हुनुहुन्छ । उहाँ नेपालको बौद्धस्थित ठाङ्गु टासी छोलिङ्ग गुम्बाका प्रमुख धर्मगुरु ९० वर्षीय ठङ्गु रिम्पोछेको स्वास्थ्य अवस्था बुझ्न शुक्रवार नेपाल भ्रमणमा आउनुभएको हो । उहाँ भारतस्थित काँगडाको हिमाञ्चल प्रदेशबाट नेपाल आउनुभएको बौद्धनाथ क्षेत्र विकास समितिका पूर्व अध्यक्ष सम्पूर्णकुमार लामाले बताउनु भयो । उहाँका अनुसार रिन्पोछेले वि.सं. २०७२ को महाभूकम्पमा परी क्षति भएको बौद्ध स्तुपाको पुनः सिनर्माणमा सहयोग गर्नुभएको थियो…

Read More

विश्वमा बौद्ध धर्मको प्रभाव व्यापक बन्दै गइरहेका बेला आध्यामिक रुपमा मात्र होइन, धामिर्क पर्यटकहरुको लागि नेपालका बौद्ध सम्पदाहरुको प्रवद्र्धन जरुरी देखिएको छ । एकातिर विश्व शान्तिका लागि प्रयास भइरहँदा बुद्धजन्मस्थल लुम्बिनी र बुद्ध धर्मावलम्बीहरुको प्रख्यात तीर्थ स्वयम्भूलाई अन्तर्राष्ट्रि शान्तिस्थलका रुपमा विकास गर्नुपर्ने आवाज उठ्न थालेको छ । २६६७ वर्ष पहिले तथागत गौतम बुद्धको जन्म लुम्बिनीमा भएको थियो । ३५ वर्षको उमेरमा ज्ञान प्राप्ति सँगै बुद्धले जीवन पर्यन्त चार आर्यसत्य र आर्य अष्टांगिक मार्गको उपदेश विश्वलाई दिनुभएको थियो । बुद्धको महापरिनिवार्णसँगै उहाँको उपदेश, सिद्धान्त र दर्शन बौद्ध धर्मको रुपमा विश्वमा विकसित…

Read More