Author: rinpoche

वज्रयानका शिखरहरू: महासन्धि (Dzogchen) र महामुद्रा (Mahamudra) को गहन परिचय बौद्ध धर्म, विशेषगरी वज्रयान परम्परामा, मनको गहिराइलाई बुझ्ने र अन्तिम मुक्ति प्राप्त गर्ने अनगिन्ती मार्गहरू उपलब्ध छन्। यीमध्ये, दुईवटा अभ्यास प्रणालीहरूलाई प्रायः सबैभन्दा प्रत्यक्ष, गहन र उच्च मानिन्छ: महासन्धि (Dzogchen) र महामुद्रा (Mahamudra)। यी प्रणालीहरू केवल दार्शनिक अवधारणा मात्र होइनन्, बरु मनको वास्तविक स्वभावलाई सिधै चिन्ने र त्यसैमा अडिग रहन सिकाउने जीवन्त ध्यान अभ्यासहरू हुन्। महासन्धि मुख्यतया ञिङ्मा (Nyingma) परम्परासँग सम्बन्धित छ भने, महामुद्रा सरमा (Sarma) परम्पराका का ग्यु (Kagyu), शाक्य (Sakya) जस्ता विद्यालयहरूमा प्रमुख रूपमा अभ्यास गरिन्छ। तर के…

गुरु योग: वज्रयान शिक्षक-शिष्य सम्प्रेषणको मुटु वज्रयान बौद्ध धर्मको गहन मार्गमा प्रवेश गर्ने जो कोहीलाई पनि एउटा शब्द पटक-पटक सुनिन्छ: गुरु योग। यो केवल एउटा अभ्यास मात्र होइन, बरु आध्यात्मिक यात्राको मेरुदण्ड हो, जसले शिक्षक र शिष्य बीचको गहन सम्बन्धलाई जीवन्त राख्छ र ज्ञानको प्रत्यक्ष सम्प्रेषणको माध्यम बन्छ। यसले हामीलाई बाह्य गुरुको माध्यमबाट आफ्नो भित्री बुद्ध प्रकृतिसँग जोड्ने पुलको काम गर्छ। आज, हामी यही गुरु योगको गहिराइमा डुब्नेछौं, यो कसरी वज्रयान मार्गमा आशिष् र ज्ञानको स्रोत बन्छ भन्ने कुरा बुझ्न। गुरु योगको अर्थ र महत्त्व धेरैका लागि गुरु योग सुन्दा…

वज्रयानमा नारी सशक्तिकरण: मुक्ति र समानताको मार्ग नमस्ते सबैलाई! आज हामी वज्रयान बौद्ध धर्मको एउटा महत्वपूर्ण तर प्रायः गलत बुझिएको पक्षबारे चर्चा गर्दैछौं: लिंग र नारी सशक्तिकरण। बाहिरी रूपमा हेर्दा, केही मानिसहरूलाई वज्रयान परम्परा पुरुष-प्रधान लाग्न सक्छ। तर के यो वास्तवमै सत्य हो? के वज्रयानभित्र नारी शक्तिको गहिरो सम्मान र आध्यात्मिक यात्रामा उनीहरूको अद्वितीय भूमिका लुकेको छैन? यस लेखमा, हामी यही प्रश्नको उत्तर खोज्नेछौं र वज्रयानले कसरी महिलाहरूलाई आध्यात्मिक मुक्ति र समानताको मार्गमा सशक्त बनाउँछ भनेर बुझ्ने प्रयास गर्नेछौं। वज्रयानमा नारीको सैद्धान्तिक स्थान: ज्ञान र शक्तिको स्रोत वज्रयान दर्शनमा लिंगलाई…

बुद्ध धर्मका तीन धार: थेरवाद, महायान र वज्रयान – भिन्नता र समानताको खोजी बुद्ध धर्म भन्नासाथ हाम्रो मनमा शान्त बुद्ध मूर्ति, ध्यान गरिरहेका भिक्षु र करुणाको भावना आउँछ। तर, के तपाईलाई थाहा छ बुद्ध धर्म कुनै एक मात्र शैलीमा अभ्यास गरिँदैन? बुद्धका शिक्षालाई पछ्याउने तरिका र दर्शनमा आधारित भएर यसका मुख्य तीन धारहरू छन्: थेरवाद, महायान र वज्रयान। यी तीनै धारको अन्तिम लक्ष्य दुःखबाट मुक्ति र ज्ञान प्राप्ति भए पनि, तिनीहरूका मार्ग, अभ्यास र दर्शनमा केही महत्त्वपूर्ण भिन्नताहरू छन्। आज हामी यिनै तीन महत्त्वपूर्ण धारबारे गहिराइमा बुझ्ने प्रयास गर्नेछौं, जसले…