Author: rinpoche

नेपाल बौद्ध संघको आयोजनामा हेलम्बु क्षेत्रका ३ स्थानमा ३ महिने बौद्ध शिक्षा सम्पन्न

rinpoche

नेपाल बौद्ध संघको आयोजनामा सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको हेलम्बु क्षेत्रका ३ स्थानमा भइरहेका ३ महिने बौद्ध शिक्षा कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । बौद्ध शिक्षा प्रशिक्षण कार्यक्रम एकदमै सफलतापूर्वक र संघले सोचे अनुसार नै भएको कार्यक्रम संयोजक काइला लामाले बताउनु भयो । बौद्ध प्रशिक्षण कार्यक्रम बारविसे नगरपालिकाको वडा नं ७, फाल्डुस्थित काग्यू दार्शलिंग गुम्बामा भएको प्रशिक्षण कार्यक्रम ५६ जनाले पुरा गरेको कार्यक्रम संयोजक काइला लामाले जानकारी दिनुभयो । समापन कार्यक्रम गुम्बाका प्रतिनिधि विशाल शेर्पाको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको थियो । त्यस्तै अर्को प्रशिक्षण कार्यक्रम भोटेकोशी गाउँपालिका वडा नं ५ गुम्सा टोलमा भएको थियो ।…

Read More

बौद्ध शिक्षाको प्रवर्धनमा अन्तराष्ट्रिय बुद्ध परियत्ती उदय विहार

rinpoche

गौतम बुद्धको महापरिनिर्वाण पछि बौद्धमार्गीका लागी चार स्थान विशेष रहेका छन् । बुद्धले पहिलो आँखा उघारेको स्थान लुम्बिनी, बुद्धत्व पाएको बोधगया, बुद्धत्व प्राप्ति पछि पहिलोपटक प्रवचन दिएको सारनाथ र महापरिनिर्वाण गरेको कुशीनगर । यी चार स्थानमध्ये पनि बुद्धको जन्मस्थल भएको कारण लुम्बिनी अझ बढी महत्वपुर्ण रहेको छ बौद्धमार्गी माझ । बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीको पवित्र क्षेत्रमा रहेको एउटा विहार हो अन्तराष्ट्रिय बुद्ध परियत्ती उदय विहार । रुपन्देही जिल्लाको तिलोत्तमा नगरपालिको वडा नंबर ४ स्थित डिंगरनगरमा यो विहार रहेको छ । विहारको स्थापना जटिल भन्तेले विक्रम सम्बत २०५८ सालमा गरेका हुन् ।…

Read More

थेरवाद बुद्धधर्ममा कथिन दानको महत्व

rinpoche

पदुम श्रामणेर बुद्धशासनसित सम्बन्धित कुनै पनि सानो गल्तीदेखि लिएर ठूलठूला गल्तीहरू लगायत सभ्य संस्कृति तथा अवस्था, परिस्थितिलाई जोड दिनुभई भगवान बुद्धले आफ्नो जीवनकालमा धेरै नै विनय नियमहरू प्रज्ञप्त गर्नुभयो । उहाँले कुनै घटनालाई अबलम्बन गर्नु भई नै नियमहरू प्रज्ञप्त गर्नुभएको बुद्धकालीन पुस्तकहरूमा जीवन्त छ । उहाँले प्रज्ञप्त गर्नुभएको विनय नियमहरूमा कथिन दान पनि एक हो । जसको आफ्नै मौलिक इतिहास अंकित छ । सर्वोत्तम बोधिज्ञान प्राप्त पश्चात “बहुजन हिताय बहुजन सुखाय” को लक्ष्य लिनुभई आफ्नो गन्तव्यमा लाग्नु भएका बुद्ध आफ्नो पहिले वर्षावास पश्चात उरुवेल जंगलको आसपासमा रहेको हरियालीपूर्ण जंगलमा ध्यान…

Read More

बौद्ध दर्शन र शाकाहारी जीवनको महत्व र सम्बन्ध

rinpoche

भिक्षु आङ फुरि शेर्पा बुद्ध शब्द सुन्न साथ अहिंसा, करुणा, प्रेम, दया र दान आदि प्राणी हितसँग जोडिएर आउँछ । बुद्ध दर्शनमा शील, समाधि र प्रज्ञाको क्रमिक अध्ययन र अभ्यासबाट बुद्ध हुन्छ । शील नभए समाधि हुँदैन, समाधि नभए प्रज्ञा आउदैन र प्रज्ञा नभए बुद्ध हुँदैन । त्यसैले शील राम्रोसँग पालन गर्नु अपरिहार्य छ । बौद्ध दर्शनमा मानिसको क्षमता अनुसार धेरै प्रकारको शीलहरु । शील भनेको आफू र अरु प्राणीहरुलाई हानी नपुर्याउने मात्र नभई मन, वचन र कर्म(काम)ले हित उत्तम र सत्य व्यवहार, नियम, अनुशासन हो । शीलमा नरहेसम्म मनलाई…

Read More

भिक्षु विमलो स्थविरलाई अभिनन्दन गरिदै

rinpoche

भिक्षु विमलो स्थविरलाई आउँदो शनिवार ललितपुरको जावलाखेलमा अभिनन्दन गरिदैछ । भिक्षु विमलोले ३६५ दिनसम्म अनवरतरुपमा फेसबुक लाइभबाट धर्मदेसना गरेर बौद्ध धर्म र दर्शनको प्रवद्र्धनमा योगदान पुर्याएका कारण अभिनन्दन गर्न लागिएको हो । कोरोना संक्रमण सुरु भएसँगै गरिएको लकडाउनका कारण भिडभाड गर्न वा कुनै पनि कार्यक्रम गर्न निषेध गरिएपछि धेरै गुम्बा तथा विहारहरुले जुम, फेसबुक लगायतका माध्यमबाट धर्मदेसना तथा प्रवचन लगायतका गतिविधि गरेका थिए । भिक्षु विमलोले पनि फेसबुक लाइभमार्फत् लामो समयदेखि धर्मदेसना दिदै आएका थिए ।

Read More

अवलोकेश्वरको यी चार हातको अर्थ यस्तो छ

rinpoche

लामा सांगे लेग्देन भूपेन हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रको प्रत्येक बौद्ध गुम्बामा बुद्ध भगवानको दायाँतिर चार हात भएको आर्य अवलोकेश्वरको प्रतिमा हुन्छ । जसको अर्थ कुनै चमत्कार अथवा भनौ अलौकिक शक्ति प्रदर्शन गरेर भएको हैन । यो एउटा प्रतीक हो । यी चार हात་ ཚད་མེད་བཞི། अर्थात, चार चतुब्रह्म विहारको प्रतीक हो । चार चतुब्रह्म भन्नाले १) मैत्री २) करुणा ३)मुदिता ४) उपेक्षा यी चार बौद्धहरुको आभुषण पनि हो । यो चार सत्वगुणहरु तपाईं हामी सबैमा हुन्छ तर निद्र अवस्थामा । यसको विपरीत राग द्वेष मोह ईर्श्याले हामी साधारण व्यक्तिलाई चाहिँ बाँधेको…

Read More

बौद्ध धर्मको महत्वपूर्ण ग्रन्थ अष्टसाहश्रिका प्रज्ञा पारमिता सार्वजनिक

rinpoche

बौद्ध धर्मको महत्वपूर्ण धार्मिक दस्तावेजका रुपमा मानिएको भोट र संस्कृत भाषामा रहेको अष्टसाहस्रिका प्रज्ञा पारमिता नेपाली भाषामा अनुवाद सम्पन्न भएको छ । करिब ३ वर्षदेखि सबै प्रकारका प्रज्ञा पारमितालाई नेपालीमा अनुवाद गरिरहेको बुचवचन अनुवाद समितिले ८ हजार श्लोकको अष्टसाहश्रिका शनिवार काठमाडौँको बौद्धमा आयोजित एक कार्यक्रममा सार्वजनिक गरेको हो । भोट भाषामा ग्येतोङ्पा भनिने अष्टसाहश्रिका पारमिता श्रद्धेय अवतारी लोसाङ नाम्ग्याल रिन्पोछेले सार्वजनिक गर्नु भएको थियो । कार्यक्रममा पूर्वमन्त्री कृपासुर शेर्पा लगायतका व्यक्तित्वहरु अतिथिका रुपमा सहभागि हुनुहुन्थ्यो । प्रज्ञा पारमितामा वैदिक दर्शन र बौद्ध दर्शनबीचको निकट सम्बन्धलाई देखाइएको छ । ग्रन्थमा आत्मा,…

Read More

बौद्ध धर्मको विस्तार चीन, कोरिया र जापानमा

rinpoche

इस्वी संवतको शुरुवातमै बौद्ध धर्म चीन पुगेको थियो । चीनबाट कोरिया पुग्दा चाँही बौद्ध धर्मले विरोधको सामना गर्नु परेको थियो । यद्यपी इ.सं. ५२८ सम्ममा बौद्ध धर्म कोरियाली भूमिमा सर्वस्वीकार्य भइसकेको थियो । यसरी नै बौद्ध धर्म कोरियाबाट जापानमा इस्वीको छैटौं शताब्दीको मध्यतिर मात्रै पुग्यो । यात्राको क्रममा बौद्ध धर्मले स्थानीय विरोध र थुप्रै अवरोध सामना गर्नु परेको थियो । तर ती ठाउँहरूमा बौद्ध धर्मले सर्वस्वीकार्य हुन लामो समय कुर्नुपरेको चाहिँ देखिंदैन । यसो हुनाको खास कारण स्थानीय सांस्कृतिक परिवेशमा घुलमिल हुन सक्ने यो धर्मदर्शनको लचिलोपन वा उदारता नै हो…

Read More

बुद्ध थिएटर फेस्टिभल जारी, शनिवारसम्म बुद्ध दर्शन र बोधिसत्व विशेष नाटक मञ्चन हुने

rinpoche

भगवान् गौतम बुद्धको दर्शन तथा बोधिसत्वको प्रभावलाई रंगमञ्चमार्फत विश्वमाझ चिनाउने उद्देश्यसहित डबली थिएटरको आयोजनामा सुरु भएको बुद्ध थिएटर फेस्टिभलमा दर्शकको उल्लेख्य सहभागिता भइरहेको छ । आइतबारदेखि सुरु भएको फेस्टिभलको संस्कृतिविद् तथा साहित्यकार तुलसी दिवस, अभि सुवेदी र रंगकर्मी मदनदास श्रेष्ठले औपचारिक शुभारम्भ गरेका थिए । फेस्टिभलका निर्देशक पुस्कर गुरुङका अनुसार गत वर्ष नै फेस्टिभल आयोजना गर्ने तयारी थालिए पनि कोभिड–१९ को महामारी फैलिएपछि फेस्टिभल रोकिएको थियो । फेस्टिभलमा पाँच नेपाली र दुई विदेशी नाटक रहेका छन् । शुभारम्भसँगै कार्यक्रममा लामामन्त्र र चर्या नृत्य प्रस्तुत गरिएको थियो। डबली थिएटरले बागमती प्रदेश…

Read More

सेचेन गुम्बामा लामा नृत्य

rinpoche

हरेक महिनाका दशमी तिथीमा गुरु रिन्पोछेका विशेष लिला रहेका छन् । त्यसैले हिमाली बौद्धमार्गीका लागी हरेक महिनाको दशमी तिथी विशेष रहेको छ । मंगलबार दशमी तिथीकै अवसर पारेर काठमाडौँको सेचेन गुम्बामा विशेष लामा नृत्य प्रस्तुत गरियो । नृत्यमा लामाहरुले बुद्ध र गुरु रिन्पोछेसँग सम्बन्धित विभिन्न भावका प्रस्तुतिहरु दिए । हरेक महिनाको दशमी तिथी विशेष रहेको उल्लेख गर्दै चैत महिनाको दशमी तिथीलाई सेचेन गुम्बामा रिन्पोछेको जन्मदिनको रुपमा मनाइएको गुम्बाका खेन्पो सेलनांग मुगुमले जानकारी दिए । सेचेनमा वर्षेनी आयोजना हुँदै आएको लामा नृत्यमा उल्लेख्य धर्मावलम्वी सहभागि हुने गरेका थिए । तर कोरोना…

Read More