सिद्धार्थ गौतमले जन्मने बित्तिकै बोलेको वाक्य के हो ?

यथाभुतखेमिन्द १• महोसधा (महन्त+ओसध) को भवमा माताको गर्भ बाट जन्म लिने बित्तिकै “आमा छोराको हातमा भएको मूल देव औषधि लाई लिइ बक्सियोस” भनेर जन्मने साथ बोधिसत्वले यस वाक्य बोल्नु भएको थियो। २• वेस्सन्तराको भवमा माताको गर्भ बाट जन्म लिने बित्तिकै “आमा म दान गर्न चाहन्छु छोरालाई दान गर्ने असर्फी रजत दिनु होस्” भनेर जन्मने साथ बोधिसत्वले यस वाक्य बोल्नु भएको थियो। ३• सिद्धार्थ कुमारको भवमा माताको गर्भबाट जन्म लिने बित्तिकै उत्तर दिशा तर्फ सम्मुख गरि सात पाइला चरण पद पूर्ण चाल्नु भयो र अडिएर…. “#अग्गोहमस्मिलोकस्स” = म यस मनुष्य, देव,…

Read More

खादा के हो र किन यसको प्रयोग गरिन्छ ?

खादा बौद्घ धर्मलम्बीहरुले हरेक जन्मदेखि मृत्यु लगायका संस्कारमा उपयोग गर्ने पवित्र वस्त्र हो । खादा बौद्ध धर्मावलम्वीको जन्म, ब्रतबन्ध, विवाह, मृत्य लगायत हरेक पूजाआजा, भेटघाटमा स्वागत, विदाई गर्दा नभई नहुने वस्त्र हो । पछिल्लो समय खादा बौद्ध समुदायमा मात्र सिमित छैन । आजभोली हिन्दु, क्रिश्चियन र मुसलमानले समेत खादाको प्रयोग गरेको देखिन्छ । यसरी हेर्दा यसको प्रयोग फूलको मालाको सट्टामा प्रयोग भएको पाईन्छ । हिमाली क्षेत्रमा फूल नपाइने हुँदा फूलको रुपमा खादाको प्रयोग गर्न थालिएको अभिलेख पाइन्छ । फूल बाह्रै महिना र बाह्रैकाल सबैस्थानमा नपाइने भएकाले पनि फूलको विकल्पमा खादाको…

Read More

तेस्रो ह्वीलचियर म्याराथन सम्पन्न, प्रेमबहादुर विक पुरुष र यामी झाक्री मगर महिलामा पहिलो

शनिबार काठमाडौँको भृकुटीमण्डपमा सम्पन्न तेस्रो ह्वीलचियर म्याराथन २०१९ मा प्रेमबहादुर विक पहिलो बनेका छन् । बोधिसत्व इन एक्सनले आयोजना गरेको उक्त ह्वीलचियर म्याराथनको करिब ४ किलोमिटर दुरी विकले १६ मिनेट २५ सेकेण्डमा पुरा गरेका थिए । पहिलो भए वापत् विकले महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्री थममाया मगरको हातबाट २५ हजार रुपैयाँ नगद सहित मेडल र प्रमाणपत्र पाए । प्रतिष्पर्धामा रमेश खत्री दोस्रो भए । उनले निर्धारित दुरी १६ मिनेट ३१ सेकेण्डमा पुरा गरेका थिए । त्यस्तै तेस्रो हुने विष्णु पुकार श्रेष्ठले १७ मिनेट ३५ सेकेण्डमा दुरी पार गर्दै तेस्रो…

Read More

सुरु भएन भूकम्पले भत्किएका गुम्बाको पूनःनिर्माण

भूकम्प गएको करीब चार वर्ष हुनलाग्दासमेत काभ्रेपलाञ्चोकमा भूकम्पले क्षति पु¥याएका गुम्बाको पुनःनिर्माणको काम शुरु हुन सकेको छैन ।              विसं २०७२ वैशाखमा गएको भूकम्पले क्षति पु¥याएको काभ्रेपलाञ्चोकको डाँडापारिस्थित खानीखोला गाउँपालिका–४ डाँडागाउँमा रहेको रिओताला गुम्बाको अवस्था अहिले पनि उस्तै छ । भूकम्पले चर्केको भवन र देवताका मूर्ति अझै पुनःनिर्माण गर्न नसकेको गुम्बाका सानु लामाले बताउनुभयो । लामाले भन्नुभयो, “माथिबाट सहयोग आउँछ भनेर भने पनि केही सहयोग नपाएपछि आफ्नै पैसाले चर्केको भवन र देवताका मूर्ति प्लास्टर र टालटुल गरेर जसोतसो चलाइरहेका छौँ ।”              जिल्लाको कोशीपारिस्थित चौरीदेउराली गाउँपालिका–२ नाग्रेगगर्चेमा रहेको टासी कुन्सालिङ गुम्बा पूण…

Read More

१७९२ पल्टसम्म भगवान बुद्धले गर्नु भएको कुरा

डेओ सयाडो #सील बिग्रियो भने समाधि बिग्रन्छ, समाधि बिग्रियो भने सहि भएको जस्तो छ त्यस्तै गरी सत्य यथार्थलाई देख्न सकिने छैन। सील बिग्रिनु (भाँच्चिनु) नै सबै बिग्रनु को आरम्भिकता हो। चार प्रकारका कारण जुटेर आएको समय (सम्बद्ध = एक समयमा पर्न आउनु) मा रुप उत्पन्न हुन्छ। चार प्रकारका कारण जुटेर आएको समय अन्त हुने बेलाकै साथ साथमा रुप पनि बिग्रिएर जान्छ। चार प्रकारका कारणहरु भन्नाले कर्म, चित्त, ऋतु, आहार हरु हुन्। आरम्मण र द्वार ठोक्किँदा (जुटेर आउँदा) नाम उत्पन्न भएर आउँछ। आरम्मण र द्वारहरु बिग्रिएर जाने समयमा पनि तुरुन्त साथ साथै…

Read More

स्वयम्भू पूनःनिर्माणले तीव्रता पाउँदै

— विमला शाक्य स्वयम्भु महाचैत्य बौद्धहरु मात्र होइन अरु धर्मावलम्बीहरुको लागि पनि धार्मिक स्थल, पर्यटकीय स्थल तथा विश्व सम्पदा सूचीमा रहेको प्रसिद्ध स्थल हो । स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकहरु दिनहुँ जसो यस स्थानमा भ्रमण गर्न आउने गर्दछन् । यस धार्मिक, ऐतिहासिक, सम्पदा स्थल काठमाडौंबाट डेढ कि.मी पश्चिमस्थित गोपुच्छ पर्वतमा अवस्थित छ । । प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण यस पर्वतलाई पद्मागिरी, बज्रकूट, गोश्रृंख पर्वतको नामले पनि चिनिन्छ । स्वयम्भु पुराण अनुसार काठमाडौं उपत्यका पहिला दहको रुपमा थियो । विपश्वी बुद्ध बन्धुमति नगरबाट यहाँ आउनु भई कमलको बिज छर्नु भएको थियो कालान्तरमा त्यस…

Read More

जापानमा त्रिपिटिक वाचन गर्दै रोबर्ट

जापानको एक मन्दिरमा रोबर्टले बौद्ध धर्मग्रन्थ त्रिपिटक वाचन गर्न थालेको छ । ४ सय बर्ष पुरानो उक्त बौद्ध मन्दिरमा धर्मप्रति युवाहरुलाई आकर्षित गर्न रोबर्टको सहयोग लिइएको हो । ‘कैयन’ नामाकरण गरिएको यो रोबटलाई १ लाख डलरको लगानीमा उपदेश वाचन गर्नकै लागि निर्माण गरिएको बुझिएका छ । रोबर्टले मन्दिरमा आएका श्रद्धालुहरुलाई बौद्ध धर्मको विषयमा जानकारी र उपदेश दिन थालेको छ । सन् १६१९ मा स्थापना गरिएको ‘क्योटो के कोडाइजी’ मन्दिरमा रहेको सो रोबर्टको शिर, काध र हातमा सिलिकनबाट बनेको छालाको कभर लगाइएको छ । रोबर्टको देब्रे आँखामा भिडियो क्यामेराको सहयोगले यसले…

Read More

ललितपुरमा रहेको महाबुद्ध जिर्णोद्वार हुँदै

२०७२ सालको भुकम्पले क्षतिग्रस्त बनेको ललितपुरको महाबुद्ध मन्दिर जिर्णोद्वार भइरहेको छ । मन्दिर बाहिरबाट भन्दा पनि भित्राबट पुरै चर्किएको र मुख्य तोरण पूर्णरुपमा क्षतिग्रस्त हुनुका साथै ढुंगाको खम्बा पनि भत्किएको अवस्थामा पुगेको थियो । मन्दिरलाई जिर्णोद्वार गर्ने क्रममा विशेषज्ञहरुको सल्लाह अनुसार फलामको फ्रेमले घेरेर चर्केको ठाउँमा मर्मत गरिएको छ । तोरणको भाग पनि पहिले जस्तै गरी नयाँ बनाइएको छ । करिब १८ महिना अघि गुरुजु र ज्येष्ठ आजु बसी क्षमा पूजा गरिसके पछि महाबुद्ध मन्दिर जिर्णोद्वार शुभारम्भ भएको थियो । आगामी बुद्ध जयन्तीमा मन्दिरको जिर्णोद्वार सकाउने योजना बनाइएको छ ।…

Read More

लुम्बिनीमा प्रवज्या शिविरको चहलपहल

शनिबारदेखि लुम्बिनीमा सुरु भएको प्रवज्या शिविरले त्यहाँको माहोल निकै उल्लासमय बनिरहेको छ । नेपालका प्रथम संघमहानायक भद्दन्त प्रज्ञानन्द महहास्थवीर भन्तेको १ सय १९ औँ जन्म जयन्तीको अवसरमा २३ दिने प्रवज्या शिविरको आयोजना गरिएको हो । शिविरबाट १ हजार १ सय १९ जना प्रजजित हुँदैछन् । बौद्धमार्गीहरुलाई मात्र नभई अन्य सबै धर्म र जातजातिका व्यक्तिहरुलाई अध्यात्म तथा जीवन दर्शनका विषयमा सो प्रव्रज्या कार्यक्रममा दीक्षित गरिदैछ । शिविरमा थाइल्याण्डमा १० हजार भिक्षुलाई प्रव्रजित गरिसकेका थर्राे भन्तेले प्रव्रजित गराउने कार्यक्रम रहेको छ । नेपाल पर्यटन बोर्डको सहयोगमा थाइल्याण्ड र नेपालका विभिन्न बौद्ध संस्थाहरुको संयुक्त…

Read More

गुणाधार विषयक ३ दिने प्रवचन भोली सम्पन्न हुँदै

  गोसोक रिन्पोछेबाट हुने तीन दिवसीय गुणाधार विषयक प्रवचन भोली सोमबार सम्पन्न हुँदैछ । भोली प्रवचनको अन्तिम दिन दीर्घायू अभिषेक प्रदान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । समस्त जीवजगतको कल्याणका लागिग अभिषेक प्रदान गरिने भएकाले रिन्पोछेको प्रवचन कार्यक्रममा हजारौँ भक्तजन विहानैदेखि सहभागि भइरहेका छन् । हिमाली समुदायको नयाँ वर्ष ल्होसार मनाइ सके लगत्तै हरेक वर्ष गरिदै आएको छ । ३ दिने प्रवचन कार्यक्रमा कस्तो गुरु थाप्ने र गुरुप्रति शिष्यको कस्तो कर्तव्य हुनुपर्छ र गलत गुरु थाप्दा हुने हानी र सही गुरु थाप्दा हुने लाभको विषयमा समेत चर्चा गरिएको छ । भोली…

Read More