संसार कोलाहलमा व्यस्त छ, तर अमेरिकाको राजमार्गमा एउटा अनौठो दृश्य देखिन्छ। गेरु वस्त्रधारी भिक्षुहरूको पछि-पछि एउटा कुकुर शान्त भावमा पाइला चालिरहेको छ। यो कथा हो— अलोका र उसको ऐतिहासिक शान्ति पदयात्राको।

अहिले अमेरिकामा भइरहेको यो यात्राले लाखौँ मानिसलाई ‘मैत्री’ र करुणाको पाठ पढाइरहेको छ। यो कुनै राजनीतिक प्रदर्शन होइन, यो त ‘विश्व शान्ति पदयात्रा’ हो, जसको केन्द्रबिन्दुमा छन्— बौद्ध भिक्षुहरू र उनीहरूको प्रिय साथी अलोका।

१. संकल्प: टेक्सस देखि वासिङ्टन डी.सी. सम्मको शान्ति पदयात्रा

टेक्ससको फोर्ट वर्थबाट सुरु भएको यो महायात्राको गन्तव्य वासिङ्टन डी.सी. हो। ‘हुओङ दाओ विपश्यना भावना केन्द्र’ का श्रद्धेय भिक्षुहरूको नेतृत्वमा भइरहेको यो २,३०० माइल लामो ‘धम्म चारिका’ (धर्म यात्रा) फेब्रुअरी २०२६ मा अमेरिकी संसद् भवन (क्यापिटल) पुगेर समापन हुनेछ।

यो यात्राको उद्देश्य केवल हिँड्नु मात्र होइन। यो यात्रा ‘अहिंसा’र विश्वबन्धुत्वको सन्देश फैलाउन आयोजना गरिएको हो। भिक्षुहरूका अनुसार, “बाहिरी शान्तिको सुरुवात भित्री शान्तिबाट हुन्छ।” त्यसैले उनीहरू चर्को घाम, पानी र ठण्डीको पर्वाह नगरी निरन्तर हिँडिरहेका छन्।

२. अलोका: भारतको सडकदेखि अमेरिकाको राजमार्गसम्म

यस यात्राको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण ‘अलोका’ हो। पालि भाषामा ‘अलोका’ को अर्थ ‘प्रकाश’ हुन्छ। उसको कथा कुनै चलचित्रभन्दा कम छैन।

अलोकाको जन्म भारतमा भएको थियो। केही वर्षअघि भारतको बिहारस्थित बोधगयाबाट हिमालयको लेह लद्दाखसम्म भिक्षुहरूले शान्ति पदयात्रा गर्दा, सडकको यो बेसहारा कुकुर उनीहरूको पछि लाग्यो। हजारौँ किलोमिटरको त्यो यात्रामा उसले भिक्षुहरूको साथ कहिल्यै छोडेन। उसको त्यो पूर्वजन्मको संस्कार र भिक्षुहरूप्रतिको अगाध स्नेह देखेर भिक्षुहरूले उसलाई कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी अमेरिकासम्म ल्याए।

अलोकाको निधारमा प्राकृतिक रूपमै सेतो रङको ‘मुटु’ आकारको चिह्न छ, जसलाई धेरैले करुणाको प्रतीक मान्छन्। उसले घाँटीमा ‘शान्ति’ लेखिएको रुमाल बाँधेको हुन्छ। बाटोमा भेटिने मानिसहरू भन्छन्, “यो कुकुरले हामीलाई बिनाशर्त प्रेम गर्न सिकाउँछ।”

३. विपत्तिमा धैर्य: ‘क्षान्ति’ को परीक्षा

यो यात्रा फूलको ओछ्यान मात्र थिएन। नोभेम्बर १९, २०२५ मा टेक्ससको डेटन नजिकै एउटा दुखद घटना भयो। एउटा अनियन्त्रित ट्रकले शान्तिपूर्ण रूपमा हिँडिरहेको टोलीलाई ठक्कर दियो।

४. अलोकाको वफादारी र वर्तमान अवस्था

त्यो भयानक दुर्घटनाले अलोकालाई पनि स्तब्ध बनाएको थियो। आफ्ना केही अभिभावक (घाइते भिक्षुहरू) अस्पताल लगिँदा ऊ क्षणिक रूपमा दुखी त भयो, तर उसले आफ्नो ‘धम्म चारिका’ (यात्रा) रोकेन। घाइते भिक्षुहरूको संकल्पलाई साथमै लिएर, ऊ अहिले पनि बाँकी रहेका भिक्षुहरूसँगै निरन्तर अघि बढिरहेको छ।

आजको अवस्था (जनवरी २०२६):
यो टोलीले १,००० माइल भन्दा बढीको दूरी पार गरिसकेको छ। टेक्ससको सुख्खा भूमिबाट सुरु भएको यात्रा लुइजियाना, मिसिसिपी, अलाबामा र जर्जिया हुँदै अहिले क्यारोलिनाका पहाडहरूतर्फ उक्लिँदै छ। अलोका टोलीको सबैभन्दा अगाडि शान्त भावमा हिँडिरहेको देखिन्छ।

अलोका अझै पनि टोलीको सबैभन्दा अगाडि शान्तिसँग हिँडिरहेको देखिन्छ। करिब १२० दिनको यो यात्रा अबको केही हप्तामा वासिङ्टन डी.सी. पुग्नेछ। त्यहाँ पुगेर उनीहरूले विश्वका नेताहरूलाई शान्तिको सन्देश दिने योजना बनाएका छन्।

५. तपाईँ कसरी पुण्य कमाउन सक्नुहुन्छ?

बौद्ध दर्शनमा ‘दान’ लाई ठूलो पुण्य मानिन्छ। अलोका र भिक्षुहरूको यो यात्रालाई सामाजिक सञ्जालमा ४ लाखभन्दा बढी मानिसले पछ्याइरहेका छन्।

यदि तपाईँ अमेरिकामा हुनुहुन्छ र यो टोली तपाईँको नजिकबाट जाँदै छ भने, तपाईँले निम्न तरिकाले सहयोग गर्न सक्नुहुन्छ:

• भिक्षुहरूका लागि पिउने पानी वा फलफूल प्रदान गरेर।
• अलोकाको लागि कुकुरले खाने विशेष खाना उपलब्ध गराएर।
• उनीहरूको यात्रामा केही पाइला सँगै हिँडेर ऐक्यबद्धता जनाएर।
• टाढा हुनुहुन्छ भने, मनैदेखि उनीहरूको सुस्वास्थ्य र यात्रा सफलताको कामना (पुण्यानुमोदन) गरेर।

यो यात्राले हामीलाई सिकाउँछ— शान्ति कुनै गन्तव्य होइन, यो त हरेक पाइलामा गरिने अभ्यास हो। अलोका जस्तो एउटा सामान्य प्राणीले त यति ठूलो त्याग गर्न सक्छ भने, हामी मानिस भएर विश्व शान्तिका लागि किन सानो प्रयास नगर्ने?