Tag: Nepal

वज्रयानको शक्ति: डाकिनीहरूको रहस्य र स्त्री ऊर्जाको जागरण अधिकांश आध्यात्मिक परम्पराहरूमा पुरुष देवता र गुरुहरूको प्रभुत्व देखिन्छ। तर बौद्ध धर्मको एक गहिरो र शक्तिशाली शाखा, वज्रयानमा, स्त्री ऊर्जाको एक जीवन्त र उग्र स्वरूपलाई पूजा गरिन्छ, जसलाई डाकिनी भनिन्छ। यी केवल देवीहरू होइनन्; उनीहरू प्रज्ञा (wisdom) र करुणा (compassion) का साक्षात् स्वरूप हुन्। उनीहरू साधकलाई मार्गदर्शन गर्ने, भ्रमहरूलाई तोड्ने र मुक्तिको लागि प्रेरित गर्ने एक अदृश्य तर शक्तिशाली ऊर्जा हुन्। तर के स्त्री ऊर्जा केवल कोमलताको प्रतीक मात्र हो? वा यसमा हाम्रा बन्धनहरू तोडेर हामीलाई मुक्तितर्फ डोऱ्याउने उग्र शक्ति पनि निहित…

मन्त्र: वज्रयान अभ्यासमा चेतना रूपान्तरणको महासाधन नमस्ते आध्यात्मिक जिज्ञासुहरू! आज हामी एउटा यस्तो गहिरो विषयमा कुरा गर्दैछौँ जसले हाम्रो चेतनाका आयामहरूलाई खोली त्यसलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन सक्छ। त्यो हो मन्त्र। विशेषगरी, वज्रयान बुद्ध धर्मको अभ्यासमा मन्त्रको भूमिका कस्तो हुन्छ र यसले कसरी हाम्रो चेतनालाई आमूल परिवर्तन गर्न सक्छ भन्नेबारे आज हामी चर्चा गर्नेछौँ। केही सरल ध्वनिहरूले हाम्रो मन र अस्तित्वको गहिराइमा कसरी यति ठूलो प्रभाव पार्न सक्छन्? आउनुहोस्, यस रहस्यमय यात्रामा सँगै अघि बढौँ। मन्त्र के हो र यसले कसरी काम गर्छ? मन्त्रलाई सामान्यतया शब्द वा ध्वनिहरूको शृंखलाको रूपमा बुझिन्छ,…

अतियोग (Dzogchen): मनको वास्तविक प्रकृति चिन्ने सोझो बाटो के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, हाम्रो मनको वास्तविक प्रकृति के हो? के यो केवल विचार र भावनाहरूको एक जटिल जाल मात्र हो, वा यसभन्दा गहिरो केही छ? तिब्बती बौद्ध धर्मको सबैभन्दा गहिरो र गहन शिक्षाका रूपमा चिनिने अतियोग (Dzogchen) ले यस प्रश्नको सोझो र प्रत्यक्ष उत्तर दिन्छ। यसले हामीलाई हाम्रो मनको अन्तर्निहित शुद्धता र पूर्णतालाई चिन्न र त्यसमा स्थित रहन सिकाउँछ। यो कुनै नयाँ कुरा सिर्जना गर्ने वा प्राप्त गर्ने बारे होइन, बरु पहिलेदेखि नै विद्यमान सत्यलाई पहिचान गर्ने र स्वीकार गर्ने…

बोधिसत्वको प्रतिज्ञा: संसारको सबैभन्दा साहसी वाचा जब मैले पहिलो पटक बोधिसत्वको प्रतिज्ञाबारे सुनेँ, मलाई लाग्यो कि यो कुनै दन्त्यकथाको कुरा हो। आफ्नै मोक्षलाई पछि सारेर अरू सबै प्राणीहरूको कल्याणका लागि काम गर्ने वाचा? यो सुन्दा नै अविश्मरणीय र लगभग असम्भव लाग्छ। तर, यही नै बुद्ध धर्मको एक गहिरो र सबैभन्दा शक्तिशाली सिद्धान्त हो – एउटा यस्तो वाचा जसले करुणा र त्यागको चरम सीमालाई प्रतिनिधित्व गर्छ। आज हामी यही असाधारण प्रतिज्ञाको गहिराइमा डुबुल्की मार्नेछौं, जुन वास्तवमै संसारको सबैभन्दा साहसी वाचा हो। बोधिसत्वको प्रतिज्ञा के हो? साधारणतया भन्नुपर्दा, बोधिसत्वको प्रतिज्ञा भनेको आफ्नो…

राक्षस कि रक्षक? तिब्बती बौद्ध धर्मका क्रोधित देवताहरूको रहस्य तिब्बती बौद्ध गुम्बा वा थान्का चित्रहरूमा देखिने ‘क्रोधित’ र ‘भयानक’ आकृतिहरूले जोकोहीलाई एकपटक सोच्न बाध्य बनाउँछ। डरलाग्दो अनुहार, हातमा घातक हतियार र शरीरभरि आगोको ज्वालाले घेरिएका यी देवताहरूलाई देख्दा मनमा प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो, “यी देवता हुन् कि राक्षस?” धेरैको मनमा यी भयानक रूपहरूप्रति डर र जिज्ञासा एकसाथ जाग्छ। तर, जब हामी तिब्बती बौद्ध धर्मको गहिराइमा पुग्छौं, तब थाहा हुन्छ कि यी आकृतिहरू राक्षस नभई ‘ज्ञान’ र ‘करुणा’का शक्तिशाली अभिव्यक्ति हुन्।आउनुहोस्, आज यिनै ‘क्रोधित देवताहरू’को रहस्यलाई बुझौं, जसले हाम्रो अज्ञानतालाई हटाएर…

पापको अँध्यारोबाट बुद्धत्वको शिखरसम्म: मिलारेपाको अविश्वसनीय यात्रा मानव इतिहासमा यस्ता केही पात्रहरू छन्, जसको जीवनकथा सुन्दा वा पढ्दा हामी आश्चर्यचकित हुन्छौं, प्रेरित हुन्छौं र सोच्न बाध्य हुन्छौं – के साँच्चै यस्तो सम्भव छ? तिनीहरूमध्ये एक हुन्, तिब्बतका महान् योगी मिलारेपा। कल्पना गर्नुहोस् त, एउटा यस्तो व्यक्ति जसले आफ्नो युवावस्थामा भयानक अपराधहरू गरे, जसमा सामूहिक हत्या पनि सामेल थियो, तर पछि त्यही व्यक्ति तिब्बतका सबैभन्दा श्रद्धेय सन्त, महान् गुरु र आध्यात्मिक प्रेरणाको स्रोत बने। यो कुनै दन्तकथा होइन, यो मिलारेपाको वास्तविक र अविश्वसनीय जीवनकथा हो, जसले आज पनि हामीलाई गहिरो शिक्षा…

नेपालका प्रमुख बौद्ध तीर्थस्थलहरू: शान्ति र ज्ञानको यात्रा नेपाल, भगवान गौतम बुद्धको जन्मभूमि, बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका लागि एक अत्यन्त पवित्र र महत्वपूर्ण गन्तव्य हो। यहाँको कण-कणमा बुद्ध धर्मको गहिरो प्रभाव र इतिहास लुकेको छ। यहाँका अनगिन्ती गुम्बा, चैत्य र पवित्र स्थलहरूले शान्ति र आध्यात्मिकताको अनुपम अनुभव प्रदान गर्दछन्। यदि तपाईं बौद्ध दर्शन र संस्कृतिमा रुचि राख्नुहुन्छ वा केवल शान्त र आध्यात्मिक वातावरणमा समय बिताउन चाहनुहुन्छ भने, नेपालका यी बौद्ध तीर्थस्थलहरू तपाईंको लागि उत्तम गन्तव्य हुन्। १. बुद्धको जन्मभूमि: लुम्बिनी र तिलौराकोट लुम्बिनी: विश्व शान्तिको केन्द्र लुम्बिनी विश्वभरका बौद्धहरूका लागि सबैभन्दा महत्वपूर्ण…