चतुर्महाराज: सद्धर्म र लोकका महाशक्तिशाली रक्षकहरूको महिमा

  चतुर्महाराज: सद्धर्म र लोकका महाशक्तिशाली रक्षकहरूको महिमा महायान बुद्ध धर्मको देदीप्यमान आकाशमा चतुर्महाराज अर्थात् चार स्वर्गका राजाहरूको स्थान अत्यन्तै उच्च, पवित्र र अनिवार्य रहेको छ। यी महान् राजाहरूलाई ‘लोकपाल’ अर्थात् विश्वका रक्षकहरू भनिन्छ, जसले सद्धर्मको ज्योतिलाई निभ्न नदिन अहोरात्र पहरेदारी गर्छन्। जब कुनै मुमुक्षु साधकले बुद्ध विहार वा चैत्यको प्रवेशद्वारमा पाइला टेक्छ, त्यहाँ प्रतिष्ठित यी तेजस्वी र प्रभावकारी विग्रहहरूले सद्धर्मको पहरेदारी गरिरहेका हुन्छन्। संस्कृतमा ‘चतुर्’ को अर्थ चार र ‘महाराज’ को अर्थ महान् शासक हुन्छ, जसले गर्दा उनीहरूलाई संयुक्त रूपमा ‘चतुर्महाराज’ भनिन्छ। यी राजाहरू केवल पौराणिक पात्र मात्र नभई,…

Read More

भार्दो थोडोल: अन्तरभावको गम्भीर मर्म र चेतनाको महायात्रा

भार्दो थोडोल: अन्तरभावको गम्भीर मर्म र चेतनाको महायात्रा महागुरु पद्मसंभवको अनुत्तर प्रज्ञाबाट प्रकट भएको यो ‘भार्दो थोडोल’ सद्धर्मको एक अनमोल आध्यात्मिक निधि हो। यसलाई सामान्यतया मृत्युपछिको मार्गदर्शक भनिए तापनि यो वास्तवमा ‘अन्तरभाव’ मा श्रवणद्वारा प्राप्त हुने प्राकृतिक मुक्तिको महायान तथा वज्रयान पद्धति हो। संसार र निर्वाणको बीचमा रहेको यो अन्तरभाव नै साधकका लागि बुद्धत्व प्राप्त गर्ने सबैभन्दा स्वर्ण अवसर हो। यस महान् शिक्षाले प्राणीको चेतनालाई अज्ञानताको अन्धकारबाट मुक्त गरी धर्मकायको परम प्रकाशतर्फ डोर्‍याउने सामर्थ्य राख्दछ। यो मार्ग केवल अन्तिम समयका लागि मात्र नभई, जीवित छँदै चित्तको स्वभाव चिन्न र क्लेशहरूबाट…

Read More

तिब्बती बौद्ध धर्मका पवित्र टोपीहरू: वंश, अधिकार र आध्यात्मिक प्रज्ञाको प्रतीक

  तिब्बती बौद्ध धर्मका पवित्र टोपीहरू: वंश, अधिकार र आध्यात्मिक प्रज्ञाको प्रतीक वज्रयान बौद्ध धर्मको पावन भूमिमा, तिब्बती संस्कृतिको सबैभन्दा विशिष्ट पक्षहरूमध्ये एक त्यहाँका गुरु र लामाहरूले लगाउने अनुष्ठानिक टोपीहरू हुन्। यी केवल वस्त्र मात्र होइनन्, बरु हजारौं वर्षदेखि अविच्छिन्न रूपमा चलिआएको धर्म परम्परा, वंश र आध्यात्मिक प्रज्ञाका जीवन्त स्वरूप हुन्। तिब्बती बौद्ध धर्मका चार प्रमुख सम्प्रदायहरू—न्यिङ्मा, साक्य, काग्यु, र गेलुग—का आ-आफ्नै विशिष्ट टोपीहरू छन्, जसले उनीहरूको दार्शनिक र ऐतिहासिक यात्रालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। १. न्यिङ्मा सम्प्रदाय: प्राचीन गुरुको ‘पद्म मुकुट’ न्यिङ्मा सम्प्रदाय तिब्बती बौद्ध धर्मको सबैभन्दा पुरानो हाँगा हो, जसको…

Read More