काठमाडौँ — बौद्ध साहित्यमा महापरिनिर्वाणसूत्रको धेरै ठूलो महत्व छ । यसलाई गौतम बुद्धको निर्वाणबारे जानकारी दिने सबैभन्दा प्राथमिक स्रोत मानिन्छ । यो त्रिपिटक अन्तर्गतको सबैभन्दा लामो सूत्र पनि हो । यसको संस्कृतबाट चिनियाँ भाषामा अनुवाद पाँचौं शताब्दीमा नानचिङ सहरमा भएको थियो । चिनियाँ बौद्ध धर्ममा एउटा चान सम्प्रदाय रहेको छ । यसलाई ध्यान सम्प्रदाय पनि भनिन्छ, किनभने यसले ध्यानमा बढी जोड दिन्छ । यही सम्प्रदायका कारण चीनमा बौद्धधर्मको विकास र प्रचारमा ठूलो मद्दत पुगेको मानिन्छ । पाँचौं शताब्दीको सुरुतिर चीन पुगेर महापरिनिर्वाणसूत्रको अनुवाद र चान सम्प्रदायको स्थापना दुवैमा योगदान दिने व्यक्ति हुन्, बुद्धभद्र । नेपाली इतिहासका स्रोतले यी…
Read MoreMonth: October 2019
चिनियाँ राष्ट्रपति सीको भ्रमणबाट बौद्ध दर्शन र संस्कृति थप प्रवर्धन हुने विश्वास
चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेपाल भ्रमणले नेपाल र चीनबीच प्राचीन सम्बन्ध जोड्ने बौद्ध दर्शन र संस्कृतिलाई थप प्रवद्र्धन गर्ने देखिएको छ । बौद्ध दर्शनका शान्ति र अहिंसाका शिक्षाले यी मुलुकलाई विगतदेखि नै नजीकबाट जोड्दै आएकामा यस भ्रमणले नेपालका बौद्ध सम्पदाले पनि अन्तरराष्ट्रिय तहमा महत्व पाउने आशा गरिएको छ । राष्ट्रपति सीको यही असोज २५ र २६ गते नेपालको राजकीय भ्रमण हुँदैछ । करीब एक अर्ब ४० करोड जनसंख्या भएको छिमेकी चीनमा करीब ४० करोड जनसङ्ख्या बौद्धधर्मका अनुयायी छन् । बौद्ध साहित्यमा समावेश गरिएका बौद्ध उपदेश र दार्शनिक पक्षको गहिरो अध्ययनले…
Read Moreमृत्यु भार्दोमा आगो तत्वलेले काम नगर्दा हुने भित्रि र बाहिरी लक्षणहरु
भारतको सारनाथमा सम्राट अशोक दिवस सम्पन्न, नेपालका तपस्सी धम्म प्रमुख अतिथि
मौर्य सम्राटले आफ्नो सम्पुर्ण क्लेशमाथि विजय प्राप्त गरी बौद्ध धर्म ग्रहण गरेको स्मरणमा मनाइदै आएको अशोक धम्म विजयादशमी दिवस भव्यरुपमा सम्पन्न भएको छ । भारतको सारनाथमा मंगलबार अशोक बौद्ध महासंघको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा चारुमती बुद्ध विहारका प्रमुख भिक्षु तपस्सी धम्म महास्थवीर प्रमुख अतिथिरुपमा सहभागि भएका थिए । कार्यक्रममा सम्राट अशोक, चन्द्रगुप्त मौर्य सम्राट अशोक, महिन्द्रा, संघमिता, राजकुमारी चारुमती, बाबा साहेब लगायतका बौद्ध धर्मसँग जोडिएका महान व्यक्तित्वहरुको झाँकीको साथमा विशाल धम्मपद यात्रा निकालिएको थियो । प्रमुख अतिथि भिक्षु तपस्सी धम्मले कार्यक्रममा तथागत बुद्धको त्रिसरण, पञ्चशीलको देशना र धम्मदीक्षा दिएका थिए ।…
Read Moreपशुपक्षीको आत्माको चीर शान्तिको कामना गर्दै सेतो गुम्बामा मणि जप सम्पन्न
दशैमा बलि दिइएका हजारौँ पशुपक्षीहरुको आत्माको चीर शान्तिको कामना गर्दै प्रत्येक वर्ष अवलोकितेश्वरको मन्त्र अर्थात् मणि जप पूजा गरिदै आएको छ । सिन्धुपाल्चोक शेर्पा समाजले यो पूजा वर्षेनी गर्दै आएको छ । पूजाको निरन्तरता यो वर्ष पनि दिइएको छ । यस वर्ष काठमाडौँको जोरपाटी सुन्दरटोलस्थित कर्मा डुप्छेन छोलिङ रोयल ह्वाइट (सेतो गुम्बा)का प्रमुख गुरु कर्मा तन्पाई ग्याल्छेन रिन्पोछेको नेत्तृत्वमा मणि जप तथा दीप प्रज्ज्वलन कार्यक्रम सम्पन्न गरियो । पूजाको आयोजना यही सोमबार र मंगलबार आयोजना गरिएको थियो । पूजामा सयौँको संख्यामा बौद्धमार्गी सहभागि भएका थिए । मणि जपमा बलि दिइएका…
Read Moreबौद्धमार्गीका लागि विजयादशमी के हो ?
विजयादशमी बौद्ध धर्मावलम्बीका लागि पनि महत्वपुर्ण रहेको छ । यस दिनलाई बौद्ध धर्मावलम्बीले शस्त्र परित्याग दिवसको रुपमा मनाउने गरेका छन् । कलिंगको युद्धमा लाखौ सर्वसाधारणको हत्या गरेपछि विक्षिप्त बनेका सम्राट अशोकले विजयादशमीकै दिन आफ्नो तरबार दुई टुक्रा पारी फ्याकी दिएका थिए । अशोकले शस्त्रअस्त्र फ्याकी बौद्ध धर्मको अनुयायी भएको यो दिनलाई बौद्ध धर्ममा दोस्रो ऐतिहासिक धम्मचक्र परिवर्तन दिवसका रुपमा लिइन्छ । विजयादशमीको आश्विन शुक्ल पक्षको दशौ दिन नै अशोकले आफ्नो सम्पुर्ण क्लेशमाथि विजय हासिल गरेका थिए । हत्या हिंशाको मार्ग छोडी शान्तिको पथमा सम्राट अशोक लागेका कारण बौद्धमार्गीले यस दिनलाई…
Read Moreदु: ख र पीडा के हो ?
रिम्पोचे ज्ञान बज्र हेटौडामा
बुधबार रिम्पोचे ज्ञान बज्रलाई हेटौडामा भव्य स्वागत गरिएको छ । बज्रकिलाय पूजाका लागि हेटौडास्थित जिग्तेन शिवा छोइलिंग गुम्बा पुग्नु भएका रिम्पोचेल ज्ञान बज्रलाई भिक्षुभिक्षुणी तथा अनुयायीले स्वागत गरेका हुन् । पूजा ३ दिनसम्म जारी रहनेछ । विश्व शान्तिको कामना तथा सम्पुर्ण प्राणीजगतको सुखशान्तिको कामना उक्त पूजामा गरिनेछ ।
Read Moreबौद्धनाथ स्तुपको विवाद अध्ययन गर्न समिति
काठमाडौँको बौद्धस्थित बौद्धनाथ स्तुप क्षेत्रमा देखिएको विवाद समाधानका लागि सरकारले संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सहसचिव रुद्रसिंह तामाङको संयोजकत्वमा चार सदस्यीय अध्ययन समिति गठन गरेको छ । गृहमन्त्री रामबहादुर थापा, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेश भट्टराई, भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरीबी निवारणमन्त्री पद्माकुमारी अर्यालसहितको सहभागितामा आज गृह मन्त्रालयमा भएको बैठकले अध्ययन समिति बनाएको हो । बौद्धनाथ क्षेत्र विकास समिति, बौद्ध तामाङ कल्याण गुठी, बौद्ध मेलम्ची घ्याङ गुठीबीचको विवाद अन्त्यका लागि सहजीकरण र संस्थाको विवाद अध्ययन गरी दिगो समाधानका लागि उपयुक्त सुझावसहितको प्रतिवेदन पेश गर्न समितिलाई जिम्मेवारी दिइएको छ…
Read Moreउदय विहारमा सुरु भयो १० दिने दुर्लभ प्रवज्या
रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिका वडा नं ४ स्थित डिंगरनगरस्थित अन्तराष्ट्रिय बुद्ध परियत्ती उदय विहारमा १० दिने दुर्लभ प्रवज्या सुरु भएको छ । दुर्लभ प्रवज्याका सहभागि हिजो मंगलबार नै विहारमा उपस्थित भएका थिए । दुर्लभ प्रवज्यामा असोज १५ गतेदेखि २५ गतेसम्म श्रामणेर प्रवज्या, १६ गते उपसम्पदा भिक्षु दीक्षा लिने, ध्यानको अभ्यास, धर्म उपदेश श्रवण गर्ने, भिक्षाटान र शान्ति पदयात्रा लगायत गरिने विहारमा प्रमुख भिक्षु ज्ञानेन्द्रले बताए । २६ गते पूर्णिमाको तिथिमा ३ महिने वर्षावास समापनसँगै दुर्लभ प्रवज्या सम्पन्न हुनेछ ।
Read More