Month: May 2021

सूर्य लोप्चन तामाङ गौतम बुद्धको आफ्नो सिद्धान्त अनुसार धर्मबारे परिभाषा यसरी गरिएको छ – धर्म भनेको समाउनु हो तर के समाउनु भन्दा दुःख र कष्टमा परेका प्राणीहरुलाई मद्धत वा समाएर यथार्थ कुनै उत्तम उपायद्वारा उद्धार गर्नु हो । यसबारे महान गुरु डुक्पा रिन्पोछे भन्नु हुन्छ कि महायानी बौद्ध सिद्धान्तले सबै प्राणीलाई दुःख कष्टबाट कुनै सही र उत्तम उपायद्वारा उद्धार गरी निर्वाणको क्षेत्रमा र्पुयाउन, नराम्रो र दुःखपूर्ण जन्मबाट मुक्ति दिलाउन गरिने महान उपायलाई नै सही धर्म मानिन्छ । अहिले विश्वमा विज्ञानका नयाँ नयाँ अविस्कारले निकै चमत्कार गरिरहेका छन् । जल, स्थल…

Read More

लोक बहादुर शाक्य बुद्ध धर्म भनेको प्रकृतिको नियम भित्र रहेको अति सरल धर्म हो । यसमा बलपुर्वक बनाईराखेको नियम छैन । बुद्ध धर्म पालना गरेर हामीलाई कुनै नोक्सानी हुँदैन । बुद्ध धर्म प्राकृतिक, मानसिक र बैज्ञानिक धर्म हो । यस धर्म बाट हामी लाई बोध गर्ने यहि हो कि हरक्षण आफ्नो कर्म राम्रो पारिराख्नु पर्दछ । यसको लागि बुद्धधर्मको मूल आधार पञ्चशिल पालना गरेर कर्म राम्रो गर्ने पहिलो पाइला हो । बुद्धले ब्राह्मणवादको विरोध गरे, तर संघमा ब्राह्मणहरूलाई नै उच्च स्थान दिए । ती होनहार ब्राह्मणहरूको प्रवेश नभएको भए बुद्ध…

Read More

बाह्रौं शताब्दीको अन्त्यतिर नेपालको बौद्ध सम्प्रदायमा परिवर्तन आयो र भिक्षु जीवनको अन्त्य हुँदै गयो। रैथाने वज्रयानकै माध्यमबाट प्राचीन नेपालमण्डलभित्र बौद्ध धर्म सुरक्षित रहन सक्यो। प्रथम बौद्ध महासांघिक भएकै समय बौद्ध धर्ममा हीनयान र महायानीका रूपमा दुई सम्प्रदायको विकास भइसकेको थियो । त्यसमा पनि अठार उपसम्प्रदायको अस्तित्व देखिइसकेको थियो । पछि आएर महायानको भिन्न सम्प्रदायका रूपमा तान्त्रिक प्रभावमा वज्रयान पनि देखिन थाल्यो । श्रीलंका, म्यानमार, थाइल्यान्डतिर थेरवादले पकड जमाउँदै लग्यो भने जापान, कोरिया, चीन, भियतनाम, भुटान, तिब्बतलगायतमा महायानी धर्मले व्यापकता पायो । कुनै समय अफगानिस्तानको गान्धार, पाकिस्तानको तक्षशिला, कश्मीरदेखि पूर्वी भारतका बंगाल र मध्यप्रदेश, ओडिसासम्म…

Read More