Tag: Buddhism

वज्रयान बौद्ध धर्मको परिचय: गुह्यमन्त्र परम्परा र यसको सार बौद्ध धर्म एक प्राचीन र व्यापक दर्शन हो, जसका विभिन्न शाखाहरू विश्वभर फैलिएका छन्। यसका प्रमुख धारामध्ये थेरवाद र महायान पर्दछन्। महायानकै छत्रछायाँभित्र एक विशिष्ट र शक्तिशाली परम्परा विकसित भएको छ, जसलाई वज्रयान भनिन्छ। यसलाई प्रायः ‘गुह्यमन्त्र यान’ (Secret Mantra Vehicle) वा ‘मन्त्रयान’ (Mantra Vehicle) पनि भन्ने गरिन्छ, र यसले विशेष विधिहरू प्रयोग गर्दछ जसलाई सामान्यतया तान्त्रिक अभ्यासको रूपमा चिनिन्छ, यद्यपि बौद्ध तन्त्रको आफ्नै विशिष्ट दार्शनिक आधार र लक्ष्यहरू छन्। यो परम्परा अन्य बौद्ध मार्गहरूभन्दा केही भिन्न छ र यसका अभ्यासहरू…

Read More

महायान बौद्ध धर्मका गहन विचारहरू: के हुन् ती? बौद्ध धर्म एउटा विशाल सागरजस्तै छ, जसका अनेकौँ शाखा र शिक्षाहरू छन्। तीमध्ये महायान बौद्ध धर्म एक प्रमुख धारा हो, जसले विशेष गरी सबै प्राणीहरूको मुक्तिको लागि जोड दिन्छ। थेरवाद जस्ता अन्य परम्पराहरूमा जहाँ व्यक्तिगत निर्वाणमा बढी ध्यान दिइन्छ, महायानले भने ‘बोधिसत्व’ मार्गलाई उच्च स्थान दिएको छ – त्यो मार्ग जहाँ व्यक्तिले आफ्नो ज्ञान प्राप्त गरेपछि पनि अरूलाई मदत गर्नको लागि बुद्धत्व प्राप्तिको प्रयास गर्छ। महायानका शिक्षाहरू अत्यन्तै गहिरा र दार्शनिक छन्। यी अवधारणाहरूले केवल धार्मिक अभ्यास मात्र नभई हाम्रो अस्तित्व, वास्तविकता…

Read More

नमस्ते! हामी सबैले बौद्ध धर्मको नाम सुनेकै छौं, विशेषगरी नेपालमा जहाँ भगवान बुद्धको जन्म भयो। तर बौद्ध धर्मका पनि विभिन्न शाखा-प्रशाखाहरू छन् र तीमध्ये एक हो थेरवाद बौद्ध धर्म। यो परम्परालाई बौद्ध धर्मको सबैभन्दा पुरानो जीवित रूपमध्ये एक मानिन्छ। आज हामी यसै थेरवाद बौद्ध धर्मको सरल परिचय र यसको महत्वबारे चर्चा गर्नेछौं। यदि तपाईं बौद्ध धर्मका मौलिक शिक्षाहरूबारे जान्न उत्सुक हुनुहुन्छ भने, यो पोस्ट तपाईंको लागि उपयोगी रहनेछ। थेरवादको अर्थ र यसको उत्पत्ति थेरवाद शब्दको अर्थ “थेरहरूको मत” वा “ज्येष्ठ भिक्षुहरूको शिक्षा” भन्ने हुन्छ। यो बौद्ध धर्मको त्यो शाखा हो…

Read More

नमस्ते साथीहरू! आज हामी बौद्ध धर्मको एक महत्वपूर्ण पाटो बारे कुरा गर्दैछौं – त्यो हो बौद्ध वस्त्र र रंगहरूको प्रतीकवाद। जब हामी कुनै बौद्ध गुम्बामा जान्छौं वा भिक्षु-भिक्षुणीहरू देख्छौं, उनीहरूको सादा वस्त्र र विशेष रंगहरूले हाम्रो ध्यान खिच्छन्। के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि यी वस्त्र र रंगहरू किन यस्ता छन्? के यिनीहरूको पछाडि कुनै गहिरो अर्थ लुकेको छ? पक्कै पनि छ! बौद्ध धर्म दर्शन, कला र प्रतीकवादले भरिपूर्ण छ। यी देखिने कुराहरूले भित्रका गहिरा विचार र सिद्धान्तहरूलाई प्रतिविम्बित गर्छन्। आउनुहोस्, आज हामी यसै रहस्यमय प्रतीकवादको यात्रामा निस्कौं जसले बौद्ध…

Read More

के बुद्धले ईश्वरको अस्तित्वलाई नकारेका थिए? सत्य के हो? के गौतम बुद्धले ईश्वरको अस्तित्वलाई मान्थे वा मान्दैनथे? यो प्रश्न धेरै मानिसको मनमा आउँछ, विशेषगरी उनीहरूलाई जसले पश्चिमी वा ईश्वर-केन्द्रित धर्मको पृष्ठभूमिबाट बौद्ध धर्मलाई हेर्छन्। बुद्ध धर्मलाई अक्सर नास्तिक (atheistic) भनिएको सुनिन्छ, तर वास्तविकता अलि फरक र सूक्ष्म छ। के बुद्ध साँच्चै नास्तिक थिए? के उनी ईश्वरको विरोधी थिए? यस ब्लग पोस्टमा, हामी बुद्धका शिक्षाहरूलाई नियालेर यो प्रश्नको सत्यता पत्ता लगाउने प्रयास गर्नेछौं। यो एउटा जटिल प्रश्न हो जसको सीधा ‘हो’ वा ‘होइन’ मा उत्तर दिनु पर्याप्त हुँदैन। बुद्धको मौनता: ईश्वरको…

Read More

बुद्ध धर्म निराशावादी होइन, यथार्थवादी हो: एक चर्चा बुद्ध धर्म निराशावादी होइन, यथार्थवादी हो: एक चर्चा धेरै मानिसहरूले बुद्ध धर्मलाई निराशावादी वा जीवनका दुःख, पीडा र कष्टहरूको मात्र कुरा गर्ने धर्मको रूपमा बुझ्ने गरेको पाइन्छ। ‘दुःख’ (Dukkha) शब्दलाई धर्मको केन्द्रबिन्दुमा राखिएको देख्दा कतिपयलाई लाग्न सक्छ कि यो धर्मले जीवनमा निराशा मात्रै सिकाउँछ। तर के यो वास्तवमा सही बुझाइ हो त? मेरो विचारमा, बुद्ध धर्म निराशावादी होइन, बरु यो यथार्थवादी हो। यस ब्लग पोस्टमा हामी यो फरकलाई बुझ्ने प्रयास गर्नेछौं र बुद्ध धर्मले कसरी जीवनका कठिनाइहरूलाई स्वीकार्दै समाधानको मार्ग देखाउँछ भन्ने…

Read More