शमथ र विपश्यना ध्यानको महत्त्वबारे सियाटलमा परिचयात्मक कार्यक्रम

६ मंसिर, काठमाडौं: अमेरिकाको वासिङ्टन राज्यस्थित सियाटलमा रहेको शाक्य मठमा नोभेम्बर २२ मा शान्तचित्त ध्यान अर्थात् शमथ अभ्यास र बौद्ध दर्शनसम्बन्धी परिचयात्मक कक्षा सुरु भएको छ । ध्यान तथा बौद्ध शिक्षामा रुचि राख्ने व्यक्तिहरूलाई लक्षित गरी आयोजना गरिएको यस कार्यक्रमले मानसिक एकाग्रता, आत्मअनुशासन र आन्तरिक शान्तिको विकासमा जोड दिनेछ ।

शमथ संस्कृत भाषाको शब्द हो, जसको अर्थ मनलाई शान्त र स्थिर बनाउनु हो । बौद्ध ध्यान परम्परामा यसलाई चञ्चल विचार र मानसिक विचलन कम गर्दै मनलाई एउटै ध्यानको विषयमा केन्द्रित गर्ने अभ्यासका रूपमा लिइन्छ । श्वासप्रश्वास, ध्यानको वस्तु वा कुनै निश्चित विषयमा मन एकाग्र गरेर अभ्यास गरिने शमथले मानसिक स्थिरता र सचेतना विकास गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ ।

बौद्ध दर्शनमा शमथ ध्यानलाई विशेष महत्त्व दिइएको छ । यस अभ्यासले मनलाई शान्त र एकाग्र बनाएर विपश्यना अर्थात् वस्तु तथा घटनाको वास्तविक स्वरूपलाई गहिराइमा बुझ्ने ध्यानका लागि आधार तयार गर्छ । शमथ र विपश्यना अभ्यासलाई सँगसँगै विकास गर्दा अनित्यता, दुःख र अनात्मजस्ता बौद्ध दर्शनका आधारभूत शिक्षालाई अनुभवका माध्यमबाट बुझ्न सहयोग पुग्ने मान्यता छ ।

सियाटलस्थित शाक्य मठले सञ्चालन गर्ने यस्तो परिचयात्मक कक्षाले पश्चिमी समाजमा बौद्ध दर्शन र ध्यान अभ्यासप्रतिको चासो विस्तार गर्न सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ । आधुनिक जीवनमा बढ्दो मानसिक व्यस्तता, तनाव र अस्थिरताका बीच नियमित ध्यान अभ्यासमार्फत आत्मचिन्तन, धैर्य र मानसिक सन्तुलन विकास गर्न सकिने बौद्ध शिक्षाको सन्देश यस कार्यक्रमको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो ।

Share

Related posts

Leave a Comment