काठमाडौं। भारतको पश्चिम बङ्गालस्थित जयगाउँमा आगामी नोभेम्बर ६, २०२६ मा ४४औँ सक्या ठिजिनको गद्दी आरोहण समारोह हुने भएको छ। साक्या थेग्छेन फुन्छोक लिङ गुम्बामा आयोजना हुने समारोहमा श्रद्धेय खोन्दुङ अविकृतवज्र रिन्पोछेलाई सक्या परम्पराको ४४औँ सिंहासनधारीका रूपमा पदस्थापन गरिनेछ। साक्या हेरिटेज सोसाइटीले परम्परागत विधिअनुसार समारोह आयोजना गरिने जनाएको छ।
गुम्बाको कार्यालयले अक्टोबर १ मा जारी गरेको सूचनाअनुसार, गद्दी आरोहणको भोलिपल्ट नोभेम्बर ७ मा परमपूज्य ४१औँ साक्या गोङ्मा ठिक्षेन दोर्जे क्षाङले दीर्घायु अभिषेक ‘छेवाङ’ प्रदान गर्नुहुनेछ। आयोजक तथा श्रद्धालुहरूको प्रार्थना र अनुरोध स्वीकार गर्दै उहाँले अभिषेक प्रदान गर्न सहमति दिनुभएको सूचनामा उल्लेख छ।
समारोहसँग सम्बन्धित कार्यक्रमहरू अक्टोबर २५ देखि सुरु हुनेछन्। त्यस दिन नवनिर्मित गुम्बाको उद्घाटन गरिनेछ भने अक्टोबर ३० मा धार्मिक कार्यक्रम आयोजना हुनेछ। नोभेम्बर ४ मा गद्दी आरोहणपूर्वको धार्मिक अनुष्ठान, नोभेम्बर ६ मा मुख्य समारोह र नोभेम्बर ७ मा दीर्घायु अभिषेकको कार्यक्रम तय गरिएको छ।
समारोह नजिकिँदै गर्दा गुम्बा तथा वरपरको परिसर तयार पार्ने कामलाई तीव्रता दिइएको छ। साक्या हेरिटेज सोसाइटीले अक्टोबर ६ मा सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणमा गुम्बाको निर्माण तथा साजसज्जालाई अन्तिम रूप दिने काम भइरहेको जनाएको छ।
४४औँ सक्या ठिजिनका रूपमा पदस्थापन हुन लाग्नुभएका अविकृतवज्र रिन्पोछे साक्या परम्पराको खोन् वंशका उत्तराधिकारी तथा परमपूज्य जिग्डाल दाग्क्षेन साक्याका पौत्र हुनुहुन्छ। सन् १९९३ मा अमेरिकाको सियाटलमा जन्मनुभएका उहाँले छ वर्षको उमेरदेखि भारतमा धार्मिक अध्ययन सुरु गर्नुभएको थियो। उहाँले आफ्ना पितामह जिग्डाल दाग्क्षेन रिन्पोछे, साक्या ठिक्षेन रिन्पोछेलगायत आचार्यहरूबाट अभिषेक र उपदेश प्राप्त गर्नुभएको छ। साथै, जोङ्सार संस्थानमा एक दशकभन्दा बढी बौद्ध दर्शनको अध्ययन तथा शास्त्रार्थको अभ्यास गर्नुभएको उहाँको आधिकारिक जीवनीमा उल्लेख छ।
भोट बौद्ध धर्मका प्रमुख परम्परामध्ये एक साक्या परम्पराको संस्थागत सुरुआत सन् १०७३ मा खोन् कोन्छोक ग्याल्पोले साक्या गुम्बा स्थापना गरेसँगै भएको मानिन्छ। बौद्ध दर्शनको गहन अध्ययन र ‘लाम्डे’ अर्थात् मार्ग तथा फलसम्बन्धी साधना यस परम्पराका प्रमुख विशेषता हुन्।
जयगाउँको नयाँ गुम्बा पनि यही अध्ययन र साधना परम्परालाई निरन्तरता दिने उद्देश्यले निर्माण गरिएको हो। सोसाइटीका अनुसार, यहाँ नालन्दा परम्पराका बौद्ध शास्त्रहरूको अध्ययन, लाम्ड्रे उपदेश, नियमित पूजा तथा ध्यानका कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने योजना छ। गुम्बाको योजनामा बुद्धवचन, शास्त्रीय टीका र दुर्लभ ग्रन्थहरू समेट्ने पुस्तकालयसमेत समावेश छ।
आयोजकले समारोहमा सहभागी हुन इच्छुक श्रद्धालु तथा शुभेच्छुकहरूलाई औपचारिक निमन्त्रणा प्राप्त भए वा नभए पनि आफ्नो पूरा नाम र आइपुग्ने अनुमानित मिति अग्रिम रूपमा उपलब्ध गराउन अनुरोध गरेको छ। बसोबास तथा अन्य आवश्यक व्यवस्था मिलाउन उक्त जानकारी मागिएको सूचनामा स्पष्ट गरिएको छ।
