नमस्कार साथीहरु! आज हामी एउटा रोचक विषयमा छलफल गर्नेछौं – तिब्बतका आठ महान अभ्यास परम्पराहरू र तिनीहरूको भारतीय उत्पत्ति। के तपाइँलाई थाहा छ तिब्बतमा प्रचलित धेरै बौद्धिक परम्पराहरूको जरा भारतमा गहिरो रूपमा गाडिएको छ? आउनुहोस्, यस विषयमा एक यात्रा गरौं! तिब्बतका आठ महान अभ्यास परम्पराहरू: एक झलक तिब्बतको बौद्ध धर्ममा विभिन्न अभ्यास परम्पराहरू छन्, जसमध्ये आठलाई विशेष महत्व दिइन्छ। यी परम्पराहरू तिब्बती बौद्ध धर्मको जग हुन् र सदियौंदेखि अभ्यास गरिँदै आएका छन्। ञिङमा (Nyingma): यो तिब्बतको सबैभन्दा पुरानो बौद्ध परम्परा हो, जसको अर्थ “पुराना” हुन्छ। यसले तान्त्रिक अभ्यासहरूमा जोड दिन्छ…
Read MoreMonth: May 2025
राजकुमारी भृकुटीको तिब्बतमा बौद्ध धर्म भित्र्याउन भूमिका
राजकुमारी भृकुटी: तिब्बतमा बौद्ध धर्मको ज्योति के तपाईँलाई थाहा छ, एउटी नेपाली राजकुमारीले तिब्बतमा बौद्ध धर्म फैलाउन कति ठूलो भूमिका खेलेकी थिइन्? राजकुमारी भृकुटी, जसलाई बाल्यकालमा ‘ग्रीन तारा’ भनेर पनि चिनिन्थ्यो, उनी नेपालको इतिहासमा मात्र नभई तिब्बतको इतिहासमा पनि सुनौलो अक्षरले लेखिएको नाम हो। आउनुहोस्, आज हामी उनै राजकुमारी भृकुटीको योगदान र तिब्बतमा बौद्ध धर्मको विकासमा उनको भूमिकाबारे चर्चा गरौं। भृकुटीको विवाह र तिब्बतमा आगमन राजकुमारी भृकुटीको विवाह तिब्बती राजा स्रोङचङ गम्पोसँग भएको थियो। यो विवाह दुई देशबीचको सम्बन्ध सुधार गर्ने एउटा महत्वपूर्ण कदम थियो। तर, यो विवाहले बौद्ध धर्मको…
Read Moreवातावरणवाद र प्रकृतिमा बौद्ध दृष्टिकोण।
प्रकृतिसँगको मैत्री: वातावरणवाद र बौद्ध दर्शनको संगम नमस्ते साथीहरु! आज म तपाईहरुसँग एउटा निकै महत्वपूर्ण विषयमा कुरा गर्न चाहन्छु – वातावरण र प्रकृतिप्रति बौद्ध दृष्टिकोण। हामी सबैलाई थाहा छ, हाम्रो वरिपरिको वातावरण दिन प्रतिदिन बिग्रँदै गएको छ। यसको कारण हामी मानव नै हौँ। तर के तपाईहरुलाई थाहा छ, बौद्ध दर्शनले वातावरण संरक्षणलाई कति महत्व दिन्छ? आज हामी यही विषयमा छलफल गर्नेछौं। मलाई विश्वास छ, यो छलफलले हामी सबैलाई प्रकृतिप्रति थप जिम्मेवार बनाउन मद्दत गर्नेछ। बौद्ध धर्ममा प्रकृतिको महत्व बौद्ध धर्ममा प्रकृतिलाई आदर र सम्मान गर्ने कुरालाई विशेष महत्व दिइएको छ।…
Read Moreनेपालमा राणा शासनको बौद्ध धर्ममा प्रभाव ।
नेपालमा राणा शासन: बौद्ध धर्ममा परेको प्रभाव नमस्कार! आज हामी नेपालको इतिहासको एउटा महत्वपूर्ण पाटो, राणा शासनकालमा बौद्ध धर्ममा परेको प्रभावको बारेमा चर्चा गर्नेछौं। राणा शासन, जसले नेपालमा १०४ वर्ष शासन गर्यो, त्यस समयमा धर्म, संस्कृति र सामाजिक जीवनमा धेरै परिवर्तनहरू भए। बौद्ध धर्ममाथि यसको कस्तो असर पर्यो भन्ने जान्न उत्सुक हुनुहुन्छ भने, यो लेख पढ्नुहोस्। राणा शासनको पृष्ठभूमि र धार्मिक नीति राणा शासनको उदय वि.सं. १९०३ मा जंगबहादुर राणाबाट भएको थियो। राणा शासकहरूले आफूलाई शक्तिशाली बनाउन विभिन्न नीतिहरू अपनाए। उनीहरूले हिन्दु धर्मलाई राज्य धर्मको रूपमा स्थापित गरे र अन्य…
Read Moreनेपालमा बौद्ध कलाको प्रतीकवादलाई बुझ्दै
नेपालमा बौद्ध कलाको प्रतीकवादलाई बुझ्दै नेपाल, बुद्धको जन्मभूमि, केवल सुन्दर पहाड र उपत्यकाहरूको देश मात्र होइन, यो गहिरो आध्यात्मिक र सांस्कृतिक धरोहरको खजाना पनि हो। यहाँको बौद्ध कलाले सदियौंदेखि मानिसहरूलाई मोहित पारेको छ। के तपाईँले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि यी कलाकृतिहरूमा चित्रित प्रत्येक रङ, आकार र मुद्राको अर्थ के होला? आउनुहोस्, आज हामी यही रहस्यमय संसारमा डुबुल्की मार्दै नेपालको बौद्ध कलामा लुकेका प्रतीकहरूलाई बुझ्ने प्रयास गरौं। बौद्ध कलामा रङ्गहरूको महत्व रङ्गहरू केवल सजावटका लागि मात्र प्रयोग गरिएका होइनन्। बौद्ध कलामा प्रत्येक रङ्गले विशिष्ट अर्थ बोकेको हुन्छ। यी रङ्गहरूले बुद्धका गुणहरू,…
Read More