बुद्धले गोडा धुने पानीको माध्यमबाट राहुललाई दिएको शिक्षा

राहुल गौतम बुद्धका एक मात्र छोरा थिए । राहुल पनि श्रामणेर भएका थिए । संघमा उनी सबै भन्दा सानो भएकाले सबैलाई उनलाई अत्यन्तै माथा गर्थे । राहुल आफै पनि निकै आज्ञाकाी थिए । एकदिन बुद्धले बोलाएर राहुललाई भने राहुल, मेरो गोडा धुन मलाई एक भाडा पानी ल्याई देउ त । राहुलले तुरुन्तै पानी ल्याएर बुद्धको गोडा धोइदिए । गोडा धोइसके पछि बुद्धले राहुललाई प्रश्न गरे राहुल, अब यो पानी पिउन हुन्छ त ? राहुलले तुरुन्तै उत्तर दिए अह, यो त फोहोर पानी हो अब यो पिउनु हुदैन । त्यस पछि…

Read More

न्युयोर्कमा बिश्व शान्तिको लागि पहिलोपटक चार दिने वज्रगुरु जप हुँदै

शेर्पा किदुग अमेरिकाले विश्व शान्ति तथा मानव समाजको सुख र समृद्धिको लागि पहिलोपल्ट एकलाख वज्रगुरु मन्त्र जप कार्यक्रम आयोजना गर्ने भएको छ । महायानी बौद्धमार्गीबीच दोस्रो बुद्ध भगवान मानिने पद्मसंभवको पुण्य तिथि टेल्दा छेचु (पाँचौं महिना) दशमीको अवसर पारेर उक्त समारोह आयोजना गर्न लागिएको हो । उक्त ऐतिहासिक कार्यक्रममा प्रमुख आतिथ्य ग्रहण गर्न भुटानबाट परमपूज्य गुरु नाम्खी ङिङ्पो रिन्पोछे आउने शेर्पा किदुग, अमेरिकाका अध्यक्ष उगेन शेर्पाले बताए । आगामी जुलाई ११ देखि १४ तारीख सम्म शेर्पा किदुगमा आयोजना हुने कार्यक्रममा दैनिक ५० जना लामा गुरुहरुको साथमा सयौं उपासक उपासिकाले मन्त्र…

Read More

यस्तो छ लुम्बिनीको धार्मिक महत्व तथा ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

विश्वभरका बौद्ध धर्मावलम्बीहरुका लागि लुम्बिनी अत्यन्त महत्वपूर्ण तिर्थस्थल हो । मायादेवी र भगवान बुद्धप्रति अगाध आस्था राख्ने भएकाले हिन्दुहरु समेतको लागि लुम्बिनी महत्वपूर्ण धार्मिक गन्तव्य बनेको छ । लुम्बिनीमा रहेका पुरातात्विक तथा ऐतिहासिक अवशेषहरुले शताब्दिऔं देखि विभिन्न व्यक्तित्वहरुले लुम्बिनीको तिर्थाटन गरेका तथ्यहरु उजागर गर्दछन् । प्रसिद्ध मौर्य सम्राट अशोकले आफ्नो आध्यामिक गुरु उपगुप्तको मार्ग दर्शनमा इ.पु.२४९ मा लुम्बिनीको तिर्थ यात्रा गरेका थिए । उनले “हिंद बुधे जाते शाक्यमुनीति” (यहाँ शाक्यमुनि बुद्ध जन्मनु भएको थियो) भन्ने शिलालेख सहितको ढुङ्गाको स्तम्भ खडा गरे जसलाई हालत प्रसिद्ध अशोक पिल्लरका रुपमा लुम्बिनीमा पाउन सकिन्छ…

Read More

बौद्ध धर्ममा संघको महत्व

बौद्ध धर्ममा संघको ठुलो विशेष महत्व रहेको हुन्छ । बौद्ध धर्ममा बुद्ध, बुद्धको धर्म र बुद्धको संघलाई त्रिरत्नको रुपमा लिइन्छ । संघका नियमहरु विनयपिटकमा संग्रहित छन् । अंगुत्तरनिकायको कलमसुत्तमा बुद्धले आफ्नो अनुभव अनुसार धर्म पालना गर्ने स्वतन्त्रता दिएका तथा बुद्धले धर्मका सानातिना नियमहरु परिवर्तन गर्न सकिने उपदेश दिएका हुनाले बुद्धको परिनिर्वाण पश्चात बुद्ध धर्ममा विभिन्न प्रकारका संघहरु स्थापित भए । यस्ता संघ तथा संघका शाखाहरुमा विनयपिटकका नियमको पालना, स्थानीय सांस्कृतिक प्रभाव तथा धर्मको निश्चित पक्षमा बढी केन्द्रित हुने आदि विषयमा भिन्न मत राख्दछन् । संघमा नै आश्रित नभइकन बुद्ध धर्मलाई…

Read More

चीन पुग्ने पहिलो नेपाली बौद्ध धर्मका विद्धान, इतिहासले बिर्सिएको एक पात्रः बुद्धभद्र

चिनियाँ बौद्ध धर्मसम्बन्धि जति ज्ञाता नेपाल आउने गर्छन्, उनीहरू प्रायःले बुद्धभद्र’bout चर्चा गर्ने गर्छन् । छैटौं शताब्दीमा चिनियाँ बौद्ध भिक्षुहरूको जीवनलाई समेटिएको एउटा पुस्तक तयार गरिएको थियो । त्यसको नाम थियो, गाओ सेङ चुआन । यसको अर्थ हुन्छ, प्रमुख बौद्ध भिक्षुहरूको जीवन । यसमा बुद्धभद्रको जीवनी पनि उल्लेख छ । चिनियाँहरू उनलाई आफ्नो भाषामा च्वेस्यान भन्दा रहेछन् । त्यसै पुस्तकमा बुद्धभद्र’bout भनिएको छ, उनी कपिलवस्तुमा जन्मेका हुन् । अझ उनी शाक्यवंशी राजा अमृतोदानका वंशज भनिएको छ । अमृतोदान गौत्तम बुद्धका नातेदार हुन् । पाँचौंं शताब्दीमा उनी चीन पुगेका थिए ।…

Read More

मृत्युपछि के हुन्छ भन्ने शिष्यको प्रश्नमा बुद्धको यस्तो जवाफ

महामानव गौतम बुद्धको जीवन र जगतलाई हेर्ने नजर आज पनि निकै सटीक र सुझबुझपूर्ण लाग्छन् । उनी हरेक कुरालाई निकै साधारण उदाहरणबाट समाधान गर्थे । बुद्धलाई एक शिष्यले सोधेछन् ‘मृत्युपछि के हुन्छ, तपाईंले आजसम्म यस’bout किन केही बताउनुभएन ?’ शिष्यको कुरा सुनेपछि मुस्कुराउँदै बुद्ध बोले ‘पहिले मेरो एउटा प्रश्नको जवाफ देऊ, त्यसपछि म बताउने छु मृत्युपछि के हुन्छ भनेर ।’ शिष्यले हवस् भनेपछि बुद्धले सोधेछन् मानौं तिमी कतै जाँदैछौ, विषले भरिएको एउटा तीर तिम्रो शरीरमा आएर लाग्यो । अब भन, पहिला त्यो तीर निकालेर फाल्छौ कि यो कताबाट आयो, कसलाई…

Read More

वर्षभरि नै निरन्तरता दिने गरी बुद्धजयन्तीदेखि कुश्मामा वृक्षारोपण सुरु

वुद्ध जयन्तीको अबसरमा बर्षैभरी निरन्तरता दिने योजना अनुरुप कुश्मा नगरपालिकाको ७ नम्बर वडाको अग्लो पुल टोलबाट कुश्मा नगरपालिकाका मेयर रामचन्द्र जोशीको प्रमुख आतिथ्यतामा वृक्षारोपण कार्यक्रमको शुभारम्भ गरिएको छ । एउटा सडकको दुबैतर्फ धुपी वृक्षारोपण गरी सो सडकलाई धुपी मार्ग र अर्को सडकको दुबैतर्फ अशोक वृक्षारोपण गरी सो सडकलाई अशोक मार्ग नामाकरण गरिएको छ । छस् मीटर चौढाइको यी दुई मार्गको लम्बाइ करीब ५०० मीटरको छ । वृक्षारोपणको शुभारम्भ गर्नु अघि मन्तब्य दिने क्रममा कुश्मा नगरपालिकाका मेयर जोशीले वृक्षारोपण गरिएका बिरुवाहरुलाई राम्ररी हुर्काउन यथोचित रेखदेख गर्ने कामलाई उच्च महत्व दिनुपर्ने कुरामा…

Read More